Supersnel, supergeheim (en misschien is-ie er al)

Lockheed Martin kondigt een onbemand vliegtuig aan dat zes keer de snelheid van het geluid kan Handig, want ’speed is the new stealth’ Maar geruchten gaan dat de SR-72 allang bestaat

medewerker technologie

De site van Aviation Week liep meteen vast toen het Amerikaanse vakblad de scoop wereldkundig maakte, begin deze maand: vliegtuigbouwer Lockheed Martin wil een verkenningsvliegtuig maken dat zesmaal de snelheid van het geluid haalt. En als we nu de bouworder voor deze SR-72 krijgen, dan kan al in 2018 een prototype klaar zijn. Stop de persen!

Een aantal jaren daarna kan de Amerikaanse luchtmacht al zijn uitgerust met een handvol operationele toestellen, stelde Lockheed, die het hiaat denkt te kunnen vullen tussen spionagesatellieten die honderden kilometers boven het aardoppervlak moeten blijven en veel trager en lager vliegende en dus kwetsbare ‘gewone’ verkenningsvliegtuigen.

Belangrijker nog: aan een bombardementsversie van de SR-72 is ook al gedacht. Die zou time-sensitive doelen kunnen bestoken, zoals intercontinentale raketten die op een lanceerplatform worden volgetankt met brandstof. Nu is alleen een eigen, goed gemikte intercontinentale raket snel genoeg om lancering te stoppen. Maar wanneer de VS intercontinentale raketten lanceren, slaan de Chinese en Russische waarschuwingsradars mogelijk alarm voor een naderende Amerikaanse kernaanval, met alle potentieel onheil van dien. Niet handig dus. Die bombardementsversie zou in 2030 in dienst kunnen komen.

Er is zelfs al een roepnaam voor het toestel: Son of Blackbird. Blackbird, zo heette het verkenningsvliegtuig SR-71, dat al twintig jaar naar de mottenballen is verbannen, maar door zijn futuristische looks nog altijd de monden doet openvallen.

Gewoon, ramjet, scramjet

Die snelheid van ruim zesduizend kilometer per uur was van zichzelf al nieuwswaardig. Maar dat was niet de échte reden van de reuring die ontstond. Dat was de snelheid waarmee de Son of Blackbird vanuit zijn onderdelen in elkaar kan worden gezet: binnen vijf jaar. Blijkbaar is er in het diepste geheim gewerkt aan doorbraaktechnologieën die de ‘zoon’ mogelijk maken. En dat leverde een hoop online „zie je nou wel!” op, van mensen die allang dachten dat geheime Amerikaanse vliegtuiglaboratoria experimentele vliegtuigen hadden ontwikkeld, waarvan het Pentagon het bestaan altijd glashard had ontkend.

Vooral het vliegen met zesmaal de snelheid van het geluid is een hard te kraken technologische noot. Juist als je, zoals de SR-72, als een gewoon vliegtuig wil opstijgen, hoogte winnen naar ijle atmosferen, en dan met Mach 6 naar een doel denderen. Daar zijn verschillende types voortstuwing voor nodig. Eén: een gewone straalmotor die met compressoren lucht samenbalt, waarna ingespoten kerosine tot ontbranding komt. Dat soort motoren werkt niet goed bij zeer hoge snelheden, reden waarom dan een zogenoemde ramjet in werking moet komen. Dat is een motor zonder draaiende delen die de lucht kan samenballen dankzij een ingenieuze inlaat. Voor nog hogere snelheden moet de hulp worden ingeroepen van een scramjet, een ramjet met aangepaste inlaatvorm. Je kunt natuurlijk voor elke snelheid een apart type motor aanzetten, maar dat zou gruwelijk inefficiënt zijn.

Blijkbaar, luidden de commentaren, zijn de Skunk Works, zoals de laboratoria heten waar Lockheed Martin het geheimste onderzoek uitvoert, erin geslaagd om het schakelen van het ene type voorstuwing naar het andere door één motor te laten doorlopen: de zogenoemde Turbine-Based Combined Cycle (TBCC), En dat is opmerkelijk, want officieel heeft het Pentagon veel proeven uitgevoerd met dit soort voortstuwing, maar dat was dan altijd een enkele ramjet of scramjet – en die proeven mislukten ook nog eens akelig vaak.

Vliegt-ie nou al rond?

Skunk Works – die dus ook voorloper SR-71 Blackbird bouwde – liet weten dat aan technologische componenten inderdaad heimelijk was gewerkt en dat die gebruiksrijp waren geworden.

Ja, maar wacht eens even, luidde het commentaar van Bill Sweetman, de deskundige van Aviation Week die al decennia black projects volgt, geheime militaire vliegtuigprogramma’s. Ook hij denkt dat er allang prototypes hebben rond gevlogen – Google op ‘Aurora’ en je scherm rolt vol.

Sweetman haalt twee harde voorbeelden aan. Eén: in 1989 zagen verschillende mensen, waaronder een Britse professionele oud-vliegtuigwaarnemer van de Royal Air Force, vanaf een olieplatform boven de Noordzee een groot driehoekig toestel in de lucht worden bijgetankt. En twee: een paar jaar later probeerden technici van het California Tech Institute met geluidssensoren de terugkeer van de Space Shuttle door de dampkring te detecteren. Dat lukte. Maar ook hoorden ze op andere tijden een aantal onverklaarde „fast movers” hoog door het Californische luchtruim passeren, ook als er geen Space Shuttle langskwam. Dat zijn harde waarnemingen, waaraan eigenlijk niemand twijfelt, maar waar het Pentagon nooit een sluitende verklaring voor heeft gegeven.

Er is meer circumstantial evidence, stelt Sweetman: die vele miljarden die in ‘zwarte projecten’ zijn verdwenen, hebben hoegenaamd niets zichtbaars opgeleverd. The truth is out there.