Zelfportret met mobieltje – Engels woord van 2013

First Lady Michelle Obama deed het, politicus Hilary Clinton, en zelfs de paus: met een mobieltje een foto van zichzelf nemen en op internet delen met anderen. Het wordt een selfie genoemd, en de beroemde Oxford Dictonaries riepen het uit tot woord van het jaar 2013.

Zelfportretten zijn niet nieuw. Rembrandt maakte ze, Van Gogh. Het eerste fotografische zelfportret werd in 1839 door de Amerikaan Robert Cornelius gemaakt. En met de komst van zelfontspanners, fotohokjes op stations en de polaroidcamera werd het makkelijker foto’s van jezelf samen met vrienden te nemen.

Het verschil is dat foto’s nu meteen gepubliceerd en gedeeld kunnen worden, met dank aan smartphones, sociale media en apps als Instagram. Flickr, Facebook en Twitter staan vol met zelfgemaakte profielfoto’s. De makers willen de rest van de wereld laten zien wat ze doen, waar ze zijn, wie ze ontmoeten. Ze nemen genoegen met een onhandige pose, en een arm die in beeld is, uitgestrekt om de telefoon vast te houden.

Het woord is niet nieuw. Volgens de Oxford Dictionaries werd het in 2002 voor het eerst gebruikt. Toen publiceerde een Australiër op een online forum een foto van zijn gespeten lip: „Sorry voor de focus, dit is een selfie.” Maar het gebruik van het woord is sinds het einde van vorig jaar met 17.000 procent toegenomen, signaleerden de Oxford Dictonaries. Hun woordmonitor scant de inhoud van websites en verzamelt elke maand 150 miljoen woorden, waaruit redacteuren de nieuwe woorden destilleren voor het woordenboek.

Selfie werd in augustus al in de online editie van de Oxford Dictionary opgenomen. Dit betekent niet dat het ook in de papieren Oxford English Dictionary (OED) verschijnt, het meest gezaghebbende woordenboek van de Engelse taal met meer dan 750.000 woorden. Dan moet het langer dan tien jaar frequent worden gebruikt. Want die keuze is een besluit voor de eeuwigheid: uit de OED wordt nooit iets geschrapt.

In Nederland kozen leden van het Genootschap Onze Taal vorige week ‘participatiesamenleving’ tot woord van het jaar. De Engelse variant – big society – was het woord van 2010.