In de grensrechterzaak blijven de deuren nu dicht

het hoger beroep in de zaak-Richard Nieuwenhuizen

Vandaag begint in Leeuwarden de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep tegen de zeven verdachten, zes minderjarige voetballers en de vader van een van hen, in de zogeheten grensrechterzaak. Zij kregen eerder gevangenisstraffen van één tot zes jaar opgelegd voor doodslag op grensrechter Richard Nieuwenhuizen.

Nieuwenhuizen overleed na een gevecht na een voetbalwedstrijd, eind vorig jaar in Almere. Zijn dood leidde tot een maatschappelijk debat over het geweld op en rond de voetbalvelden.

De jongste veroordeelde, Yassine (16), is al op vrije voeten. Hij heeft zijn straf, 12 maanden cel waarvan 2 maanden voorwaardelijk, uitgezeten. De rest zit nog vast.

De behandeling van de zaak door het gerechtshof duurt zeven dagen en vindt dit keer – anders dan bij de rechtbank – achter gesloten deuren plaats.

1 Wat wordt daar achter gesloten deuren besproken?

De raadsheren zullen de zeven verdachten ieder afzonderlijk spreken om na te gaan wat er de dag van de vechtpartij op het voetbalveld is gebeurd. Ook hun persoonlijke omstandigheden worden besproken. Publiek of medeverdachten zijn dan niet welkom. De jonge verdachten mogen zich op hun eigen zitting wel laten bijstaan door de advocaat en ouders of voogd. Ook de familie van de overleden grensrechter mag de rechtszitting bijwonen.

2 Waarom mag verder niemand erbij zijn?

Jeugdstrafzaken zijn nooit openbaar vanwege de privacy van de jonge verdachten. De deuren worden ook dicht gehouden in „het belang van de waarheidsvinding”. De jonge verdachten zouden het volgens hun advocaten moeilijk vinden verklaringen af te leggen over de medeverdachten waar anderen bij zijn.

„Het is voor mijn cliënt moeilijk vrijuit te praten als medeverdachten naast hem zitten, hun ouders achter hem, en alles wat hij zegt op Twitter komt te staan”, zegt Margje van Weerden, advocaat van Mohammed (18). Om die reden beriepen de verdachten zich eerder tegenover de rechter op hun zwijgrecht en verschoningsrecht. Het gerechtshof hoopt dat de verdachten vrijer zullen praten als er niemand bij is.

3 Geldt die beslotenheid ook voor de voetbalvader?

Nee, hij is volwassen. De behandeling van zijn zaak is dus openbaar.

4 Waarom mocht de pers eerder wel meekijken?

De rechtbank in Lelystad vond „de maatschappelijke impact van de zaak” zwaarder wegen dan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de verdachten. Daarom maakte de rechter een uitzondering voor journalisten. Die konden de zaak volgen via een videoverbinding met de rechtszaal. De behandeling van de persoonlijke omstandigheden van de verdachten was wel besloten.

5 Hoe komen we te weten hoe het hoger beroep verloopt?

Journalisten en ander publiek mogen in de rechtszaak aanwezig zijn als de advocaat-generaal de strafeis bekendmaakt. Ook het voorlezen van de slachtofferverklaringen gebeurt in het openbaar. De advocaten van de jonge verdachten hebben daarom „voor het evenwicht” ook toestemming gegeven voor de aanwezigheid van pers bij hun pleidooien.

Alleen Hilje Plantenga, de advocaat van Ibrahim (16), is niet akkoord gegaan met openbaarheid. Zij vindt dit niet in het belang van haar minderjarige cliënt. Die moet volgens haar „worden beschermd tegen de stigmatiserende werking van een strafprocedure. Of hij nu wordt veroordeeld of niet.”

De uitspraak van het hof is gepland op 19 december en is openbaar.