Baby’s dragen het poliovirus, misschien

In Syrië is polio uitgebroken Met de komst van asielzoekers lopen vaccinweigeraars gevaar De Syriërs kunnen beter niet naar de biblebelt dus

medisch redacteur

Het RIVM laat het rioolwater van het asielzoekerscentrum in Ter Apel, waar Syrische vluchtelingen in Nederland arriveren, op poliovirus onderzoeken. En als Syrische gezinnen met kleine kinderen andere huisvesting krijgen, dan liever niet in de biblebelt, waar de vaccinatiegraad tegen polio gevaarlijk laag is.

Dat laatste hebben de volksgezondheidsbewakers van het RIVM aan het Centraal Orgaan Asielzoekers gevraagd. Het ministerie van Volksgezondheid wil ook een noodvoorraad aanleggen van een type poliovaccin dat in Nederland bij een uitbraak wordt ingezet.

In Syrië is polio uitgebroken en met de komst van asielzoekers lopen vaccinweigeraars in Nederland gevaar. In een strook van Zeeland tot Staphorst – de biblebelt – zijn veel dorpen en steden waar de vaccinatiegraad lager ligt dan 90 procent, hier en daar beneden de 80 procent. In de gemeente Neder-Betuwe, met plaatsen als Opheusden, Kesteren en Dodewaard, is 65 procent van de tienjarige kinderen volledig gevaccineerd. Het zijn plaatsen waar veel bevindelijk gereformeerden wonen. Daarnaast zijn er gemeenten met veel antroposofen die de vaccinatiegraad drukken.

Vaccinatie tegen polio was in Syrië wettelijk verplicht, schrijft de Wereldgezondheidsorganisatie. De vaccinatiegraad lag er tot 2010 boven de 95 procent. Maar door de burgeroorlog stortte de gezondheidszorg in. Niet meer dan de helft van de eenjarigen kreeg zijn eerste vaccinatie.

Polio wordt veroorzaakt door een klein en hardnekkig virus. Mensen raken besmet door het inademen van uitgehoeste virusdeeltjes of door contact met voorwerpen waar virus op zit. Negen op de tien mensen merken niets van een besmetting. Op zijn hoogst zijn ze wat grieperig. Het virus huist dan op de slijmvliezen in keel en neus. Pas als het virus zich in zenuwbanen nestelt ontstaat de karakteristieke slappe verlamming. Dat overkomt 1 op de 100 tot 200 besmette mensen.

De meeste Syrische vluchtelingen die hier aankomen zijn goed gevaccineerd, zegt Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding in Bilthoven. „Het gevaar dat zij virusdrager zijn is niet erg groot. Maar de ongevaccineerde baby’s en peuters kunnen wel echt virusdrager zijn. Daarom willen we nu binnen twee dagen na aankomst kijken of die kinderen zijn gevaccineerd.”

In besmette mensen kan het virus soms wel zeventien weken in de poep worden aangetoond. Van Dissel: „Of mensen dan ook nog echt besmettelijk zijn is onduidelijk.” Maar het virus kan ook maandenlang levensvatbaar blijven op kranen en deurknoppen. En in koud rioolwater en oppervlaktewater.

Om te controleren of er poliovirus in Nederland is, onderzoeken microbiologische laboratoria de feces van zieke mensen op enterovirus. Dat is de virusfamilie waar het poliovirus toe behoort. En het RIVM bemonstert rioolwater in de risicogebieden. In 2012 is bij 13 scholen in de biblebelt in totaal 65 keer een liter water uit het riool geput. Poliovirus is daarin niet gevonden. Van Dissel: „Die bemonstering breiden we nu uit naar Ter Apel.”