De ‘jarige’ Gettysburg Address uit de mond van C.K, Clinton en Spielberg

266 woorden. Een ‘toetje’ had het moeten zijn. Abraham Lincolns Gettysburg Address werd echter een van de beroemdste speeches ooit. Vandaag bestaat hij 150 jaar. Filmmaker Ken Burns riep mensen op ter ere van het jubileum de speech voor te dragen op YouTube. Onder hen enkele beroemde namen.

Still uit video via YouTube

266 woorden. Een ‘toetje’ had het moeten zijn. Abraham Lincolns Gettysburg Address, de toespraak die hij hield bij het graf van soldaten die waren gesneuveld tijdens de slag om Gettysburg tijdens de Burgeroorlog, werd echter een van de beroemdste en meest opgedreunde speeches ooit. Vandaag bestaat hij 150 jaar. Filmmaker Ken Burns nodigde mensen uit ter ere van het jubileum de speech voor te dragen op YouTube, onder wie enkele beroemde namen.

Burns startte zijn ‘Learn the Gettysburg Address’-project in aanloop naar zijn nieuwe documentaire ‘The Address’, die in april in de Verenigde Staten wordt uitgezonden. Hij raakte daarvoor geïnspireerd door een kleine school voor kinderen met leerproblemen, die elk jaar worden aangemoedigd om de speech uit hun hoofd te leren en hem voor te lezen. Totdat de documentaire op tv komt, kunnen mensen video’s opnemen van hun voordracht van deze beroemde woorden.

“Four score and seven years ago our fathers brought forth upon this continent a new nation, conceived in liberty and dedicated to the proposition that all men are created equal.

Now we are engaged in a great civil war, testing whether that nation, or any nation so conceived and so dedicated, can long endure. We are met on a great battlefield of that war. We have come to dedicate a portion of that field as a final resting place for those who here gave their lives that that nation might live. It is altogether fitting and proper that we should do this.

But in a larger sense, we cannot dedicate, we cannot consecrate, we cannot hallow this ground. The brave men, living and dead, who struggled here, have consecrated it far above our poor power to add or detract.

The world will little note, nor long remember, what we say here, but it can never forget what they did here. It is for us, the living, rather, to be dedicated here to the unfinished work which they who fought here, have thus far so nobly advanced. It is rather for us to be here dedicated to the great task remaining before us, that from these honored dead we take increased devotion to that cause for which they gave the last full measure of devotion; that we here highly resolve that these dead shall not have died in vain; that this nation, under God, shall have a new birth of freedom, and that government of the people, by the people, for the people, shall not perish from the earth.”

Al honderden mensen hebben gehoor gegeven aan Burns’ verzoek en een video op YouTube geüpload. Ook enkele beroemdheden deden dit.

Wat te denken van regisseur Steven Spielberg:

http://youtu.be/08On-qo4nww

Of comedian Louis C.K., die met een niet-zichtbare Jerry Seinfeld over de speech praat:

En oud-president Bill Clinton:

Bekijk ook een compilatie met beroemdheden, onder wie andere oud-presidenten als Jimmy Carter en George W. Bush en talkshowpresentator Conan O’Brien:

Een stukje geschiedenis

Abraham Lincoln, president van 1861 tot 1865, was een van de twee mensen die waren uitgenodigd om te spreken bij de wijding van het graf van 7.863 Amerikanen die gesneuveld waren bij de Slag bij Gettysburg, de grootste in de Amerikaanse Burgeroorlog. Hoofdgenodigde was Edward Everett, een bekende spreker in die tijd. Everett praatte bijna twee uur vol, Lincoln was er voor het toetje, een toetje van slechts twee minuten. Lincoln was er zelf ook niet zo blij mee en publiceerde later nog enkele herschreven versies.

Mediaredacteur Wilfred Takken - afgestudeerd in de Amerikanistiek - schrijft vandaag in nrc.next dat de context van de toespraak volgens hem heel belangrijk was:

“Het gaat dan ook om de context: de strijd tegen de slavernij. De Verenigde Staten zaten midden in een verwoestende Burgeroorlog tussen Noord en Zuid, en Lincoln legde in zijn speech uit waarom die oorlog gevochten werd. Amerika was tot op het bot verdeeld. Op het slagveld van Gettysburg, waar Lincoln zijn toespraak hield, waren vlak daarvoor in drie dagen tijd 50.000 Amerikanen gesneuveld. Amerikanen schoten Amerikanen dood. Lincoln had dus iets uit te leggen.”

Over de precieze plek en woorden blijft 150 jaar later nog onduidelijkheid, maar Lincolns 266 woorden tellende samenvatting van de Amerikaanse Burgeroorlog behoort tot de allerbelangrijkste toespraken in de Amerikaanse geschiedenis. Hij staat in de Lincoln Memorial in Washington D.C. gekerfd en vermeld in vrijwel elk geschiedenisboek in het land.

Bekijk het fragment over de Gettysburg Address uit Burns’ eerdere documentaire ‘The Civil War