Videodienst NLziet: samen voor ons eigen

Met de gezamenlijke terugkijkdienst van de publieke omroep, RTL en SBS staat de Nederlandse televisie sterker op de groeiende online videomarkt.

Foto Thinkstock, bewerking fotodienst NRC

Eén ingang, één kassa, maar drie onafhankelijke podia. Dat is NLziet, de betaalde dienst voor tv-kijken op internet en mobiel die in januari begint. Publieke omroep, RTL en SBS presenteerden vrijdag samen hun nieuwe digitale platform. „Een historische dag voor tv-minnend Nederland”, aldus RTL-topman Bert Habets. Nog niet eerder werkten de drie grootste tv-aanbieders van Nederland zo eendrachtig samen.

Maar NLziet is meer een LAT-relatie van drie partijen dan een huwelijk. Voor de kijker moet zappen tussen RTL Boulevard en De Wereld Draait Door in het digitale domein weliswaar zo simpel worden als op de gewone, lineaire tv met de afstandsbediening. Digitale abonnees krijgen een hogere kwaliteit dan bij de gratis diensten Uitzending gemist, RTL XL en Kijk van SBS, die gewoon blijven bestaan. Plus een groter aanbod, omdat sommige programma’s wegens het auteursrecht alleen achter een kassa mogen worden vertoond. En met een groter archief dan de gratis varianten: NLziet gaat een jaar terug en biedt soms ook programma’s zeven dagen vooruit. Maar verder opereren de video on demand-diensten van de drie aanbieders geheel onafhankelijk. Het is een theater met drie zalen, een popfestival met drie podia.

NLziet is een idee van Habets van RTL. Twee jaar geleden belde hij Henk Hagoort, baas van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Laten we samen iets beginnen waar kijkers om vragen, aldus Habets. Ook als reactie op diensten als Netflix en HBO, ook al wilden de drie partijen dat vrijdag niet zo stellen. Habets: „NLziet is anders, met programma’s die op tv zijn geweest.” Maar: „Dit is het beste bewijs dat onze wereld verandert. De kijker wil de regie.” Spannend idee, reageerde Hagoort op het voorstel van Habets, „maar dan moeten we eerst samen langs Den Haag”. Zowel in Groot-Brittannië als Duitsland waren immers digitale abonnementsdiensten mislukt na bezwaren van de mededingingsautoriteiten. Hagoort: „Wij moeten herkenbaar en vindbaar blijven op alle apparaten. Alleen door nieuwe vormen van tv-kijken te bieden, blijven wij relevant voor het publiek.”

Zeven maanden geleden haakte ook SBS aan. „Video on demand is de nieuwe manier van tv-kijken”, zei Hans Edin, topman van SBS Nederland. „Lineair kijken blijft stabiel. De groei komt van online video. Daarom werken we samen. Hier zit de groei van tv.”

In Groot-Brittannië en Duitsland waren de belangrijkste bezwaren tegen vergelijkbare initiatief dat de gesloten systemen andere partijen uitsloten en een te grote macht zouden krijgen op de advertentiemarkt. NLziet is daarom open en reclamevrij. Open in ieder geval voor zenders als Discovery, Fox en Viacom. Anders aanbieders, zoals producenten Endemol en De Telegraaf en de media-actieve frisdrankproducent Red Bull, zijn niet welkom.

De publieke en private geldstromen zijn volgens NLziet strikt gescheiden. Dat moet van de Mediawet. De NPO mag niet dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden. Het abonnementsgeld – bedrag nog onbekend – wordt verdeeld op basis van het aantal gekeken minuten per maand. Keek een abonnee driekwart van zijn tijd naar de publieke omroep, dan gaat 75 procent van zijn maandbedrag naar de NPO.

Het abonnementsmodel levert interessante informatie op voor de zenders. Die hebben eindelijk een directe relatie met hun kijkers: naam, adres, kijkgedrag. Afgesproken is dat zenders niet mogen weten wat iemand bij een ander kijkt. Als iemand Boer zoekt vrouw op Nederland 1 kijkt, mag SBS dat niet weten. Anders zou SBS die abonnee reclame kunnen sturen voor de eigen boerendatingshow Speld in de hooiberg.