Urenlang zwijgen zij, tegen Piet

Groepjes activisten protesteren tegen Zwarte Piet, maar Sinterklaas komt ongemoeid binnen

Protest tegen Zwarte Piet tijdens de intocht van Sinterklaas in Amsterdam, afgelopen zondag. Foto Ilvy Njiokiktjien

Tijdens de intocht van Sint Nicolaas in Amsterdam, zondag, hebben ongeveer zestig demonstraten op de Dam zwijgend betoogd tegen Zwarte Piet als racistische karikatuur. Anders dan verwacht werden zij grotendeels met rust gelaten. Eén demonstrant ging op de rijbaan liggen en werd door de politie verwijderd.

Niettemin kreeg betoger Joanna van der Hoek, ook tegen Zwarte Piet en bekend van haar optredens tijdens de Troonswisseling, een stomp in haar maag. En volgens anti-Piet-demonstrant Tara voegde iemand haar ‘die, nigger’ (sterf, nikker) toe: „De mensen zeggen: ‘Je bent een zeurpiet. Je komt ons kinderfeest verpesten’. Maar daar gaat het helemaal niet om.”

De demonstranten staan in twee rijen serieus te zwijgen. Het idee is dat ze Sinterklaas demonstratief de rug toekeren. De Sint rijdt echter in een bocht om de activisten heen, zodat de bisschop eerst voor, en dan achter hen is. Na anderhalf uur vormen ze samen één lange rij. Maar dan is de Sint al verder getrokken.

Verschillende betogers dragen een T-shirt met Zwarte Piet erop in een rood stopbord en de tekst: „Zwarte Piet hoort niet. Zwarte Piet koloniale symboliek.” Sommigen hebben tape over de mond. Een paar donkere jongens hebben hun capuchon over het hoofd en een zonnebril op.

Betoger Patrich Mathurin, acteur van Haïtiaanse afkomst, slaat zijn armen om twee ‘witte broeders’ en verzucht: „Hè, wat jammer dat ik mijn mijter ben vergeten.” Met zijn imposante gestalte en dreadlocks was dat inderdaad een mooi gezicht geweest. Mathurin: „Ik ben de Black Saint. De Waarheid.”

De opkomst is minder groot dan zaterdag, toen enkele honderden mensen op het Beursplein protesteerden. Dat komt volgens verschillende demonstranten doordat veel mensen bang zijn voor agressieve reacties van conservatieve Sinterklaasaanhangers. Demonstrant Kitty Balker (van webtalkshow De Miss Kitty Show): „Ik denk dat dit jaar de intensiteit omhoog is gegaan. We ervaren meer steun, maar ook meer weerstand.”

Als tegemoetkoming aan de demonstranten had de organisatie van de intocht vooraf besloten dat de honderden pieten geen gouden oorringen zouden dragen. Ook hebben een paar pieten andere pruiken: in plaats van een traditioneel afrokapsel bijvoorbeeld lang golvend haar. De demonstranten tonen zich niet onder de indruk van de aanpassingen. De kinderen aan de kant, die als piet waren verkleed, waren wel opvallend vaak ongeschminkt. Sinterklaas viel overigens op het Rokin van zijn paard.

De landelijke intocht van Sinterklaas in Groningen, zaterdag, verliep feestelijk. De politie telde 45.000 bezoekers en sprak over „een gezellige drukte”. Vanwege de Zwarte Piet-controverse waren er niet nader genoemde „extra voorzorgsmaatregelen” genomen. Zo zouden politiepieten volgens ingewijden Sinterklaas tijdens de wandeling door de binnenstad hebben begeleid met onder hun pak een kogelwerend vest en een wapen. Ze zouden deel uitmaken van een eenheid gespecialiseerd in optreden bij verstoring van de openbare orde. De politie wil de aanwezigheid van politiepieten niet bevestigen. Net zomin als de politie de precieze risicoscenario’s met de krant wil delen.

Overigens is de beveiliging niet voor het eerst. Ook ten tijde van de verhoogde terreurdreiging na 11 september 2001 werd er extra beveiliging ingezet en droeg Sinterklaas een kogelwerend vest.