Tsja, tennis zit in het dna van de Tsjechen

De Tsjechische tennissers wonnen gisteren voor het tweede jaar op rij de Davis Cup Tsjechië is van oudsher een topland in het tennis En dat heeft veel te maken met het communistische verleden

Radek Stepanek viert zijn overwinning op de Serviër Dusan Lajovic, gisteravond in Belgrado. Foto Reuters

Sportredacteur

Radek Stepanek is geen tennisser waarvoor je speciaal naar het stadion gaat. De 34-jarige Tsjech draait al sinds 1996 vrij anoniem mee in het profcircuit. Een stabiele subtopper: hij won vijf toernooien, bereikte ooit de kwartfinales op Wimbledon en stond een tijdje achtste op de wereldranglijst.

Een keiharde werker, topfit, een superprof zonder uitspattingen op de baan. Opvallende persoonlijke feitjes: hij had een relatie met de Zwitserse oud-topspeelster Martina Hingis, en nu gaat hij met de Tsjechische topper Petra Kvitová. Maar zijn naam zal niet-tennisliefhebbers weinig zeggen.

Toch won diezelfde Radek Stepanek gisteren voor het tweede jaar op rij de beslissende wedstrijd in de Davis Cup. In de finale van het landentoernooi werd in Belgrado Servië met 3-2 verslagen. De ervaren Stepanek won gisteravond in het laatste en doorslaggevende duel in drie snelle sets van laagvlieger Dusan Lajovic: 6-3, 6-1 en 6-1.

Vorig jaar versloegen de Tsjechen Spanje al in de finale. En bij de vrouwen werd het landentoernooi om de Fed Cup in 2011 en 2012 óók gewonnen door Tsjechië. Wat is de verklaring voor het plotselinge succes van het Tsjechische tennis?

Met Stepanek (nummer 44 van de wereld) en Tomas Berdych (7de) heeft Tsjechië twee spelers die vol gaan voor de Davis Cup. Ze passen hun jaarschema helemaal aan op de speeldata van het landentoernooi – niet iets wat alle spelers doen. „In de Davis Cup spelen Berdych en Stepanek altijd iets harder dan de rest van het seizoen. Ze spelen echt met trots voor hun land”, zegt oud-tennisser Raemon Sluiter.

En de Tsjechische mannen hadden voor het tweede jaar op rij geluk in de finale. Vorig jaar ontbrak Rafael Nadal bij Spanje vanwege een knieblessure, afgelopen weekend miste Servië twee belangrijke spelers: Janko Tipsarevic (blessure) en Viktor Troicki (geschorst).

Tsjechië – ruim 10 miljoen inwoners – is van oudsher een tennisland, vertelt cartoonist en schrijver Martin Simek. Hij ontvluchtte tijdens de Praagse Lente in 1968 het toenmalige Tsjecho-Slowakije en begon in Nederland als tenniscoach – hij had te weinig talent om prof te worden.

Volgens Simek is het allemaal begonnen met Jaroslav Drobny, die in de jaren vijftig van de vorige eeuw Roland Garros en Wimbledon won. Een jaar nadat de communisten in 1948 de macht grepen, vluchtte Drobny uit het toenmalige Tsjechoslowakije. Daarna was hij een tijd lang statenloos, waarop hij de Egyptische nationaliteit accepteerde en uiteindelijk Engelsman werd. Simek: „Hij was een voorbeeld. Hij vluchtte uit het systeem. Tsjechische tennissers droomden van de vrijheid die hij had.”

Het communisme veranderde in die tijd veel, ook voor tennisliefhebbers, zegt Simek. Mensen bij tennisclubs werden tegengewerkt, vertelt hij. „Bij de verenigingen waren veel intellectuelen lid, zoals filosofen en juristen. Zij mochten hun beroep niet meer uitoefenen, en moesten als straf in de fabriek gaan werken.”

Na een dag hard werken, waren ze op de tennisclub onder elkaar, vertelt Simek. „Tennis werd hun uitvlucht voor het communisme. Het werd hun grote passie. De sport werd een soort religie voor ze.” Hier werd het fundament voor een talentvolle generatie gelegd – met namen als Ivan Lendl en Martina Navrátilová. Na de Praagse Lente vluchtten veel talentvolle tennissers uit Tsjechoslowakije.

Tennis zit anno 2013 nog altijd in het dna van de Tsjechen. Een klein land met een grote tennishistorie. Nederland is gewaarschuwd. In de eerste ronde van de Davis Cup van 2014 moet Nederland van 31 januari tot en met 2 februari tegen Tsjechië spelen. Dan leert Nederland Radek Stepanek vanzelf kennen.