Timmermans moet wel het relevante debat aanzwengelen

Met een artikel op de opiniepagina van de Financial Times, de Britse krant die in het debat over Europa invloedrijk is, heeft minister Timmermans (Buitenlandse Zaken, PvdA) het functioneren van het Europees bestuur ter discussie gesteld. Het is toe te juichen dat het Nederlandse kabinet zich op deze manier manifesteert. In het Europese machtsspel is het kleine Nederland niet altijd relevant. Dan is het goed als het zich met een interessant debat profileert.

In zijn stuk van afgelopen vrijdag pleit Timmermans namens de Nederlandse regering voor onderhandelingen tussen de 28 lidstaten van de Europese Unie over een ‘bestuursmanifest’. Hierin zou moeten worden afgesproken waar de Europese Unie zich als geheel de komende jaren mee moet bezighouden en welke zaken de Unie moet overlaten aan de lidstaten.

Dit lijkt op een voortzetting op Europese schaal van de exercitie die het Nederlandse kabinet dit voorjaar al in eigen land heeft ondernomen. Met de vraag ‘wat kan Nederland beter zelf doen’ is alle wetgeving beoordeeld. Het leverde een lijstje van 54 actiepunten op, met deels onderwerpen die al (gedeeltelijk) waren terug gegeven aan de lidstaten.

In feite gaf de beperkte lijst aan dat Europa ‘best belangrijk’ was. Er kon niet zoveel worden teruggehaald. Want in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Britse premier Cameron is Nederland niet van plan voor zichzelf uitzonderingsbepalingen te bedingen. Dan zijn de mogelijkheden al gauw beperkt. Het is dus de vraag of een herhaling op Europees niveau niet te veel verwachtingen wekt. Te meer daar voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie zelf ook vindt dat Europa maat moet houden. „Groot in grote zaken, klein in kleine zaken”, is zijn credo. Daar komt bij dat het begrip subsidiariteit, waarin de bevoegdheidsverdeling tussen Europa en de lidstaten is omschreven, in de Europese verdragen is verankerd.

Timmermans heeft daarnaast voorgesteld de omvang van de 28 leden tellende Europese Commissie – elke lidstaat heeft recht op één commissaris – te verkleinen. Dit is een respectabele oude Nederlandse wens die aanvankelijk ook in het Verdrag van Lissabon was verwoord. Later is de kleinere Commissie geschrapt om Ierland binnenboord te houden. Daar heeft Nederland zich bij neergelegd. Hierover zijn afspraken gemaakt, benadrukte premier Rutte nog dit voorjaar in de Tweede Kamer onder de uitroep „Een man, een man, een woord, een woord”.

Kortom, Timmermans moet oppassen niet een achterhaald debat te willen voeren. Want dan is Nederland straks behalve niet relevant ook niet interessant meer.