Krokodil die alles opeet wat langskomt

Uitdager Magnus Carlsen wint twee keer achter elkaar van wereldkampioen Vishy Anand

Magnus Carlsen vrijdag tijdens de vijfde partij, die hij won van Vishy Anand. Zaterdag won Carlsen ook de zesde partij. Foto Reuters

Het was zaterdag een droeve dag voor sportminnend India. De cricketlegende Tendulkar nam afscheid en Anand is al bijna ex-wereldkampioen.

Halverwege de WK-match in Chennai heeft Magnus Carlsen een voorsprong op Anand genomen die niet meer in te halen lijkt. Hij won de vijfde en de zesde partij en bracht de stand op 4-2.

Het waren overwinningen zoals Carlsen er al veel heeft behaald. In beide partijen kwam een toreneindspel op het bord waarin Carlsen beter stond, maar waarvan alle commentatoren dachten dat Anand het kon houden.

Ze hadden gelijk, maar in zulke relatief simpele stellingen is Carlsen op zijn best. Hij heeft eindeloos geduld en weet met bijna feilloze nauwkeurigheid met iedere zet de tegenstander voor de grootst mogelijke problemen te stellen.

Een tijdje geleden werd hem gevraagd welk dier hij wilde zijn als hij niet Magnus Carlsen was. Een krokodil, zei hij, omdat die rustig in het water ligt en alles opeet wat voorbij komt. De krokodil is niet het meest populaire roofdier en de pragmatische stijl van Carlsen, die hij zelf karakteriseerde als „goede zetten doen en fouten van de tegenstander afdwingen”, is ook niet de bekoorlijkste. Maar hij is wel de man die bijna alles wint.

In beide partijen die Anand verloor, waren er momenten waarop hij makkelijk remise had kunnen maken. Tenminste, makkelijk voor iemand die ontspannen thuis voor zijn computer zit met een schaakprogramma voor het rekenwerk. Aan het echte schaakbord is na urenlang ploeteren niets meer makkelijk. Anand is 43, Carlsen 22; dat leeftijdsverschil telt juist in het vijfde of zesde uur van een partij.

Maar afgezien van die fouten in het eindspel was Anand ook in de opening en in het middenspel niet op zijn best. Hij speelt in deze match beslist timide, meer gericht op veiligheid dan op eigen kansen.

Vladimir Kramnik, die in hun WK-match van 2008 schitterend door Anand werd verslagen, zei eens dat Anand bang is voor Carlsen. Het ziet ernaar uit dat hij gelijk had.

Op de persconferentie na de zesde partij werd aan Anand gevraagd hoe het nu verder moet. „Gewoon het beste doen wat ik kan”, zei hij een beetje mismoedig. Toen daarna een Noorse televisiejournalist vroeg wat dat betekende, viel hij uit: „Het beste wat ik kan, betekent het beste wat ik kan. Verstaat u geen Engels soms?’’

Als Anand, die in voor- en tegenspoed altijd de perfecte gentleman is, zich zo laat gaan, moet hij danig geschokt zijn geweest.

Vishy Anand – Magnus Carlsen, zesde matchpartij. (zie diagram)

51. Tb8 De veiligste weg naar remise was 51. b3, om alle pionnen op de damevleugel op te ruimen. Het eindspel van drie pionnen tegen één op de koningsvleugel is dan remise, hoewel Carlsen natuurlijk nog lang zou blijven martelen. Anand moet gedacht hebben dat de zet die hij deed simpeler tot remise zou leiden. 51…h4 52. Tg8+ Kh5 53. Tf8 Tf4 54. Tc8 Tg4 55. Tf8 Tg3+ 56. Kh2 Kg5 57. Tg8+ Carlsen en Anand vonden na afloop dat dit de beslissende fout was en dat het na meteen 57. Tc8 duidelijk remise zou zijn. In feite krijgt Anand later nog een kans. 57…Kf4 58. Tc8 Ke3 59. Txc4 f4 60. Ta4 Waarschijnlijk is dit cruciale tempoverlies pas de beslissende fout. Wit had meteen 60. b4 moeten spelen. „Dat is veel te langzaam”, zei Carlsen, maar het ziet ernaar uit dat hij ongelijk had en dat 60. b4 remise houdt. 60…h3 61. gxh3 Tg6 Nu staat zwart gewonnen. Wits pionnen op de damevleugel zijn nu alleen obstakels voor zijn eigen toren. 62. c4 f3 63. Ta3+ Ke2 64. b4 f2 65. Ta2+ Kf3 66. Ta3+ Kf4 67. Ta8 Tg1 Wit gaf op.