25 jaar internet in Nederland - een kwestie van goed ‘netwerken’

Mensen op een Duitse computerbeurs in 2005. Foto EPA / Matthias Schrader

Piet Beertema was op 17 november 1988 de allereerste Nederlander die toegang kreeg tot internet. Of eigenlijk tot het NSFnet, zoals het toen nog heette. Vanmiddag om half drie was dat dus precies 25 jaar geleden. Nederland was wereldwijd, na de Verenigde Staten, het tweede land dat werd aangesloten op het internet.

Beertema was systeembeheerder van het Centrum Wiskunde & Informatica in Amsterdam. Vandaag een kwart eeuw geleden ontving hij een bericht van Stephen Wolff uit de VS. Om 14.28 uur om precies te zijn.

Daarmee lukte het Beertema en zijn collega’s, na jarenlange voorbereiding, toegang te krijgen tot het tot dan toe uitsluitend Amerikaanse internet. Het was overigens niet zozeer een technologische voorsprong van Nederland die maakte dat wij alle andere Europese landen voorgingen, maar slechts een kwestie van de juiste contacten binnen de wetenschappelijke netwerkwereld.

Wetenschappers makkelijker laten communiceren

De Amerikaanse internetpionier Rick Adams was in de VS de belangrijkste contactpersoon, schrijft Waag Society in een korte geschiedenis van de Nederlandse toegang tot internet. Adams werkte bij het National Science Foundation Network (NSFnet). Via dat (inter)net communiceerden wetenschappers in de Verenigde Staten met elkaar.

In Nederland liet het SURFnet hogescholen, universiteiten, academische ziekenhuizen en onderzoeksinstituten in de beginperiode met elkaar communiceren. Commerciële bedrijven en particulieren moesten wachten tot 1993.

Interview met Piet Beertema rond het jubileum ’20 jaar internet’ vijf jaar geleden:

Vanaf 1989 gaat het snel

De netwerkverbindingen met de VS waren er overigens al vanaf 1982, maar nog niet via internetstandaarden. Gedurende de periode 1982-1992 waren enkele Nederlanders druk aan het pionieren met datacommunicatie. Belangeloos, alles voor de technologie. Hun beloning, ook in latere jaren, lag in het succes en in mooie reizen naar de vele bijeenkomsten over de hele wereld, schrijft online magazine Netkwesties.

Ruim een jaar na het eerste berichtje dat Beertema ontving vanuit de VS was het internet toegankelijk voor alle academici. En de ontwikkelingen kwamen vanaf dat moment in een stroomversnelling, schrijft De Gelderlander. In 1989 werden al de eerste berichten verstuurd die we nu e-mails noemen, met het programma Pine.

In 1991 zag vervolgens het World Wide Web het levenslicht – het www waar we nog altijd gebruik van maken. En in 1993 kwam de webbrowser NSCA Mosaic. In datzelfde jaar kregen ook consumenten in Nederland voor het eerst de mogelijkheid om het internet op te gaan, met de oprichting van XS4ALL.

25 jaar internet in Nederland:

ARPANET


Het ontstaan van internet in de VS gaat overigens al terug tot 1968, toen het Amerikaanse ministerie van Defensie zijn plannen voor ARPANET presenteerde. Dit netwerk kreeg in 1975 zijn huidige naam toen Vincent Cerf and Bob Khan voor het eerst de term internet gebruikten in een lezing waarin zij het TCP/IP protocol beschreven.

Het netwerk werd niet alleen gebruikt voor militaire doeleinden, maar ook door wetenschappelijke instituten en universiteiten, die gelieerd waren aan wetenschappelijk onderzoek voor de overheid. Dit netwerk groeide uiteindelijk uit tot het internet waarvan we vandaag de dag gebruikmaken.

De geschiedenis van het internet:

94 procent van Nederlandse huishoudens heeft toegang tot internet

In totaal hebben nu zo’n 2,5 miljard mensen in de wereld op de een of andere manier toegang tot het internet. De groei van het aantal internetgebruikers explodeerde vooral deze eeuw. Aan het eind van het jaar 2000 waren er nog ‘slechts’ 361 miljoen mensen online.

Inmiddels heeft 94 procent van alle Nederlanders huishoudens toegang tot het internet. De gemiddelde snelheid ligt op 10,1 Mbps, waarmee Nederland wereldwijd op de zesde plek staat.

Het internetknooppunt Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX) registreerde in oktober 2013 maar liefst 512 duizend terabyte aan dataverkeer. In december 2011 was dat nog ‘slechts’ 300 duizend terabyte.

XS4ALL liet aan NUtech weten dat het bedrijf toen het in 1999 een abonnement aanbood voor 99 gulden per maand. De klant kreeg daarvoor 1 Mbps downloadsnelheid, eindeloos veel trager dus dan het gemiddelde 10,1 Mbps nu. Voor de verbinding moesten, buiten de abonnementskosten, ook nog eens 650 gulden aan aansluitkosten worden betaald.