Van cellen en weefsels naar

Stamcellen met ingebouwde chips organiseren zichzelf, volgens Albert van den Berg.

Sinds enige jaren experimenteren wetenschappers met menselijke cel- en weefselkweken op chip. Recent nog hebben zij complexere structuren als longblaasjes op chip gekweekt. Dit jaar demonstreerde een Oostenrijkse onderzoeksgroep uit Wenen in het tijdschrift Nature dat, uitgaande van pluripotente stamcellen, een minihersentje kan worden gekweekt van enkele millimeters. Daarin ontstaan spontaan verschillende sub-regio’s en tekenen van functionaliteit.

Het grote belang van deze ontwikkeling is dat met behulp van dergelijke organoïden op een chip met behulp van microfluïdica geavanceerde medicijntests kunnen worden gedaan. Deze kunnen niet alleen het gebruik van proefdieren sterk verminderen, ze maken ook veel patiënt-specifiekere tests mogelijk.

In hun artikel in Nature demonstreren de Oostenrijkse wetenschappers dat vanuit iPS stamcellen door spontane ‘zelforganisatie’ complexe functionele structuren kunnen ontstaan. Die resultaten betekenen niet alleen een doorbraak voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen, maar kunnen ook grote betekenis hebben voor de regeneratieve geneeskunde en de medische wetenschap in het algemeen.

Albert van den Berg is hoogleraar aan de faculteit Elektrotechniek in het MESA Instituut voor Nanotechnologie van de universiteit van Twente. In 2009 ontving hij de Spinozapremie.