Met de kunnen doven mee doen met het gesprek

Niels Schiller en Michiel van Overbeek bedenken SpraakZien.

Is het hocus pocus, sciencefiction of serieuze wetenschap? Stel, u bent zeer slechthorend of zelfs doof. Dan heeft u wellicht baat bij SpraakZien, een speciale videobril die is uitgerust met een microfoon die het spraakgeluid van een gesprekspartner opvangt. Dit signaal wordt via een draadloze verbinding naar een laptop met spraakherkenningssoftware gestuurd. Het herkende spraaksignaal wordt direct omgezet naar tekst en teruggestuurd naar de videobril, waar de tekst in de bril wordt geprojecteerd. De drager van de bril kan zo lezen wat er werd gezegd, zonder het oogcontact met degene tegenover hem te onderbreken.

De eerste proeven hebben laten zien dat de verstaanbaarheid van spraak significant wordt verbeterd, zowel losse woorden als hele zinnen. Maar er moet nog veel gebeuren voordat de ‘ondertitelbril’ op de markt komt. Zo leveren achtergrondgeluiden problemen op, omdat ruis ervoor zorgt dat de spraak onvoldoende wordt herkend. Ook lezen we (ondertitels) langzamer dan dat we spreken. Echter, hoe moet het systeem weten wat er wel en niet mag worden weggelaten?

We hebben natuurlijk ideeën voor de verdere ontwikkeling van de bril, zoals een terugkoppeling naar de spreker. Deze kan dan zien of de spraak duidelijk en niet te snel is. We denken ook aan een systeem dat het gezicht van de spreker automatisch herkent, en dat zijn ‘sprekersprofiel’ ophaalt.

En misschien kan de bril in de toekomst ook wel vertalen, waardoor de bril ook voor normaal horenden interessant wordt. Doven zijn in ieder geval zeer positief over de ontwikkeling van een SpraakZien bril.

Niels O. Schiller (www.nielsschiller.nl) is hoogleraar psycho- en neurolinguïstiek aan de Universiteit Leiden. Michiel van Overbeek is natuurkundige en onderzoeker bij oa. Oorzaak dat de videobril ontwikkelt.