Je betaalt meer voor je zorg dan je denkt

De media schrijven veel over een paar euro meer of minder premie voor zorgverzekeringen. Waarom hoor je nooit iets over de vaak (veel) hogere bijdrage Zorgverzekeringswet?

Boter bij de vis, dat is belangrijk voor gezonde geldzaken. Als je een nieuwe jas meteen betaalt, gaat het aankoopplezier samen met de pijn van de uitgave. Je voelt dan feilloos of je waar krijgt voor je geld. Daar moeten verkopers natuurlijk niets van hebben. Met verwarringstrucs als ‘Geniet nu, betaal later’ of ‘Koop met belastingvoordeel’ trekken ze je toch protestloos over de streep. Ook de overheid kent dit voordeel van kostenvertroebeling. Zo wordt de miljarden verslindende zorgbranche vrijwel protestloos betaald uit een ondoorgrondelijke bijdragecarrousel. Vooral werknemers denken regelmatig dat hun zorgpolis alle kosten dekt. In werkelijkheid zijn de zorgkosten voor sommigen vijf keer zo hoog.

De bekendste zorgkostenpost is de premie. Bij een standaard-eigen risico van 360 euro ben je er volgend jaar pakweg 1.060 euro aan kwijt. Minder bekend zijn de bijdrage Zvw (Zorgverzekeringswet) en de werkgeversheffing Zvw. Die hangen af van inkomen uit werk. Een zzp’er betaalt dit jaar 5,65 procent over zijn winst, tot maximaal 50.853 euro. Dus maximaal 2.873 euro. Voor een werknemer draagt de werkgever liefst 7,75 procent af van zijn ‘loon Zvw’ (tot 50.853 euro). Je ‘loon Zvw’ is trouwens vaak hoger dan je ‘belastbaar inkomen’. Het zakt namelijk niet door hypotheekrenteaftrek, pensioensparen en partneralimentatie.

Is je loon Zvw minimaal 50.853 euro, dan kost dat jaarlijks 3.941 euro aan Zvw-inhouding. Daarbovenop komen zorgpremie, verbruikt eigen risico, premie voor aanvullende polissen en onverzekerde zorgkosten. Een werknemer met een flink inkomen en een beetje pech is jaarlijks 6.000 euro kwijt, soms meer dan 10 procent van zijn brutosalaris.

Om de kostenvertroebeling compleet te maken, steekt de overheid (belasting)geld in het systeem. Daarvan worden de zorgkosten van 18-minners betaald (2,5 miljard) en de inkomensafhankelijke zorgtoeslagen (4 miljard). Een alleenstaande met alleen AOW (1.087 bruto) krijgt bijvoorbeeld 88 euro toeslag per maand, maar betaalt weer 61,38 euro bijdrage Zvw. Kan het gekker?

Ja, denk aan al die werknemers die niet eens weten hoeveel van hun inkomen naar collectieve zorgkosten gaat. Het zou me niks verbazen dat velen juist daardoor onkritisch met zorgkosten omgaan. Toch is de jaarlijkse heisa over de zorgpolispremie niet geheel onterecht. Het is namelijk de enige zorgkostenpost die je zelf kunt beïnvloeden.