Invasie van de ‘Amazonians’

Amazon, ’s werelds grootste internetmarktplaats, groeit explosief. Amazons geboortestad Seattle is er radicaal door veranderd.

Bryan Trussel zocht twee jaar geleden in Seattle kantoorruimte voor zijn nieuwe softwarebedrijf, Glympse. Tot verbazing van zijn werknemers koos hij voor een non-descript pand in het oude havendistrict South Lake Union. Dat deel van het centrum stond bekend als leeg en ver weg. De redenen voor een bezoek waren duidelijk: drugs of prostitutie. Waarom zou een beginnend internetbedrijf er willen zitten?

Trussels antwoord: Amazon.

Hij zag aankomen wat momenteel in volop aan de gang is. Amazon-oprichter Jeff Bezos begon in Seattle en bleef de stad trouw. Door de groei van de grootste internetmarktplaats ter wereld ondergaat Seattle een radicale transformatie. South Lake Union staat vol met de opgeknapte pakhuizen en nieuwe torens-in-aanbouw van Amazon.

Duizenden jonge mensen – Amazonians – werken en wonen sinds kort in de wijk die grenst aan de zee-inham South Lake. Stijlvolle restaurants duiken op, net als dure supermarkten, buitensportwinkels, makelaarskantoren, koffiehuizen met gratis internet, fietsenrekken en buslijnen. Er is een openbare school in aanbouw, speciaal voor de kinderen van werknemers. Overal is te zien dat er nieuw geld rondgaat.

Kenners in Seattle zijn het er over eens: zelden heeft een bedrijf in korte tijd zo’n stempel op een Amerikaanse stad gedrukt. „Je kon zien aankomen dat South Lake gewild zou worden”, zegt Trussel. „Er moest een nieuwe infrastructuur verrijzen, toegespitst op de bollebozen in de techwereld. Ik wilde erbij zijn.”

Hij wist nog een acceptabele huur te bedingen voor zijn bedrijf, dat navigatiesoftware voor telefoons ontwerpt. De campus van Amazon was in aanbouw en trok niet veel aandacht. Inmiddels zijn er vijf nieuwe bouwputten op vijf minuten lopen van Glympse. De huren zijn flink gestegen. Door de aanwezigheid van de filantropische Bill & Melinda Gates-stichting en een bekend medisch centrum voor kankeronderzoek is de wijk extra in zwang geraakt. Trussel: „Jammer als je nu als beginnend bedrijf ruimte zoekt.”

Sfeer van een slaapstad

Dankzij computergigant Microsoft en vliegtuigbouwer Boeing is Seattle al lange tijd een magneet voor bedrijven en jonge mensen. Met Amazon hebben zij een nieuwe reden om naar de noordwestelijke stad aan de Stille Oceaan te trekken. In Seattle spreken ze van het „rimpeleffect”: de explosieve groei van Amazon trekt allerlei andere ondernemers en diensten aan. In de vijftien gloednieuwe of net opgeknapte panden van Amazon zullen uiteindelijk zo’n 30.000 mensen komen te werken – op een stadsbevolking van 640.000.

Het hart van de Amerikaanse technologiebranche zit eveneens aan de westkust, maar dan in noordelijk Californië, ver buiten de grote stad. Als vestigingsplaats van Apple, Google en Facebook heeft Silicon Valley eerder de sfeer van een slaapstad. Ook Microsoft begon zo, buiten Seattle. Bryan Trussel werkte bij Microsoft. Over de begindagen onder Bill Gates. „We kozen voor de bossen. Mensen wilden in de buitenwijken zitten, níét in de stad.”

Net als Twitter in San Francisco heeft Amazon een andere weg gekozen. Het stadshart is de natuurlijke leefomgeving. De aard van Amazon is mondiaal: het gaat om klanten over de hele wereld. Maar Amazon wil in Seattle juist een lokaal bedrijf zijn. De jonge mensen die techbedrijven hopen aan te trekken, hebben andere wensen en voorwaarden dan twintig jaar geleden, zegt Trussel, kijkend naar zijn eigen werknemers. Het gaat om restaurants en cafés, sportaccommodaties en winkels, muziek en cultuur. En om milieubewustzijn. Waarom in de file staan als je langs het water van en naar huis kunt wandelen?

De onderneming moedigt werknemers aan op loop- of fietsafstand te gaan wonen. „Ik fiets naar mijn werk. Twintig minuten”, zegt Ty Rogers, woordvoerder bij Amazon. Met trots somt hij op wat het bedrijf zoal doet: investeren in een nieuwe tramlijn; afsluitbare fietsenrekken in de parkeergarage; schone douches aanbieden voor hen die nat van regen of zweet arriveren. Huisdieren zijn bovendien welkom. En overal op de campus zijn ‘koffiepunten’ om te relaxen. Allemaal voordelen voor wie overweegt naar Seattle te komen.

De gemeente ontving Amazons recente plannen voor de stadsontwikkeling met open armen. Dat moest ook wel, zegt Matt Griffin van de Pine Group, in Seattle een van de grootste projectontwikkelaars. „Downtown was ziek. Seattle gleed weg.”

Griffin ontvouwt een enorme stadsplattegrond op tafel. Tot voor kort lag het zwaartepunt van Seattle zuidelijker, nabij Pioneer Square, waar Amazons eerste kantoor was. Nu zijn de bedrijfspanden met beschikbare ruimte en dalende huren precies daar. In en rond SLU stijgen de prijzen juist, aangezien de vraag zo snel toeneemt.

Net als veel andere bedrijven die profiteren van de komst van koopkrachtige inwoners, speelt Griffin in op de groei van Amazon. De nieuwste woontoren van de Pine Group staat naast de plek waar over enkele maanden een van de glazen panden van Amazon verrijzen. „Ik denk niet dat er nog veel appartementen vrij zijn.”

In de jaren 90 was er een plan om van een groot deel van South Lake Union een park te maken. De kiezers wezen dat af. Vervolgens doken ondernemers als Paul Allen (medeoprichter van Microsoft) en Jeff Bezos van Amazon op de grond en de gebouwen. Die waren voor een relatief goedkoop, toen SLU nog bekendstond om leegstand en drugscriminaliteit.

Boemerangeffect

Pas de afgelopen jaren heeft Amazon zich op SLU gestort. Het belang daarvan is moeilijk te overschatten voor een stad met problemen, zegt Griffin. „Ik ken geen ander voorbeeld van een bedrijf met zo veel werknemers, zo veel kapitaal en zo’n groeipotentie die een stad vormgeeft.”

Toch is er niet alleen goed nieuws. Inwoners klagen over parkeerplaatsen die verdwijnen. Twee heren op leeftijd liepen onlangs langs een van de bouwputten. „Nog meer Amazon”, zei een van hen. Hij stak zijn middelvinger op naar een verbouwereerde bouwvakker. „Ik kan m’n auto nergens meer kwijt”, legde de man uit.

In het ooit verlaten stadsdeel worden verkeersopstopping gewoon. Zand en stof van bouwprojecten vullen de trottoirs. Door de huizenprijzen voelen oude inwoners zich gedwongen te vertrekken.

Sommige winkeliers en inwoners geven tegengas. Zij hebben de Amazonians met hun blauwe pasjes een bijnaam gegeven: Am-holes, een variant op het scheldwoord asshole. Ze worden gezien als snobs die de buurt hebben ‘overgenomen’. De nieuwkomers zouden geen rekening houden met de oude inwoners en de sfeer verpesten.

Bryan Trussel noemt het een „cultureel boemerangeffect”: stadsvernieuwing veroorzaakt vaak een hevige reactie. In Seattle wordt die, net als in andere Amerikaanse steden, gezien als niet meer dan een laatste stuiptrekking van vergane tijden.

De bezorgers van Jimmy John’s Sandwiches halen hun schouders op over de klachten. Ze fietsen als bezetenen met broodjes en groentesappen door de wijk. „We danken God voor Amazon”, zegt Frank, een jonge bezorger. „Wij hebben het er druk mee.”

En ook Bryan Trussel wijst op de nieuwe voedselsituatie. Hij luncht graag bij de foodtrucks op zijn parkeerplaats, waar sinds kort elke dag uitstekend Thais en Mexicaans eten te halen valt: „Die waren er niet voordat de Amazonians kwamen.”