Snelle verspreiding via het riool

Model van het poliovirus

Het poliovirus (poliomyelitis, van Grieks: polio=grijs, myelitis=ontsteking van het ruggenmerg) komt binnen via de mond en wordt vooral overgedragen via poep. Het kan zich via het riool razendsnel verspreiden – zeker op plekken waar mensen dicht op elkaar gepakt leven zonder goed sanitair. Vooral kinderen onder de vijf worden getroffen, en vooral besmette kinderen die nog niet zindelijk zijn, vormen een gevaar. Daarnaast raken mensen besmet door het inademen van virusdeeltjes, of door contact met besmette voorwerpen en plekken. In riolen en op oppervlakken kan het virus maanden overleven.

Het virus dringt het zenuwstelsel binnen, vermenigvuldigt zich razendsnel en kan binnen enkele uren verlamming veroorzaken. Lang niet iedereen wordt ziek, 90 procent van de besmette mensen heeft niet of nauwelijks symptomen.

Polio is niet te genezen, alleen te voorkomen. Sinds de jaren 50 bestaan er twee vaccins. Nederland heeft altijd het Salkvaccin gebruikt, een injectie met een dood virus. Ook de Syrische vluchtelingen die Nederland binnenkomen, worden tegen polio ingeënt.

Bij uitbraken wordt evenwel het Sabinvaccin gebruikt, een afgezwakt virus dat in een kindermondje gedruppeld wordt. Dit nestelt zich in de slijmvliezen en darmen en voorkomt besmetting met het rondwarende, gevaarlijke virus. Deze methode is goedkoop en er is geen gekwalificeerd personeel voor nodig. Nadeel is dat kinderen heel soms toch verlammingsverschijnselen ontwikkelen.