Grote katten komen uit Azië

In de Himalaya is een oude panterschedel gevonden. Nu staat het eindelijk vast: de voorouders van alle grote katten komen uit Azië.

Tekening van de panter die ongeveer 6 miljoen jaar geleden in de Himalaya leefde. Illustratie Mauricio Antón

Ken je het raadsel van de grote katten? Grote katten, zul je misschien denken, wat zijn dat? Nou, je weet wel, de leeuw, de tijger, de jaguar, de luipaard. Die worden ook wel ‘grote katten’ genoemd. Want dat zijn het. Uit de kluiten gewassen versies van de huiskat. Die katten dus. Daarover bestaat een raadsel. Over hun overoverovergrootouders die heel lang geleden leefden. De vraag is: waar leefden ze? Daar zijn onderzoekers het niet over eens – zoals over zoveel dingen.

De ene groep denkt: in Afrika. Daar zijn de meeste fossielen van grote katten gevonden. Logisch, zou je denken. Want de leeuw komt in Afrika voor. En de cheetah ook. Dus daar zullen ze vroeger ook wel geleefd hebben.

Maar nee. Er is een andere groep die er heel anders over denkt. Die meent dat de voorouders van alle grote katten eerst ergens in Azië hebben gewoond. En dat ze zich van daaruit hebben verspreid over de wereld. Sommige katten die naar Afrika trokken en leerden leven op de savanne, kregen een egale gelige vacht en werden langzaam leeuw. Er waren er ook die naar de bossen van Zuid-Amerika verhuisden, mooie vlekken kregen en veranderden in jaguar.

Waarom Azië? Onder meer omdat daar veel fossielen van oude kleine katten zijn gevonden. Het blijkt ook uit de bestudering van het DNA van een heleboel katten. Daar kunnen ze ook veel uit afleiden.

En nu is die tweede groep opgewonden geraakt. Want deze week is bekend geworden dat voor het eerst in Azië een fossiel van een grote kat is gevonden. In het Himalayagebergte. Het gaat om de bovenkant van een schedel, met nog wat kiezen, hoektanden en snijtanden in de bovenkaak. Op basis van die schedel is een tekening gemaakt van de hele panter, zoals ze denken dat ie eruit moet hebben gezien. Hij lijkt erg op de sneeuwpanter. Die grote kat leeft nog, toevallig ook in Azië. In de koudere, rotsachtige gebieden van China, Rusland, Nepal.

In de buurt van de fossiele panterschedel zijn eerder al allerlei andere fossielen gevonden. Van paarden, schapen, hazen. Dat zijn dieren waarop de panter vroeger waarschijnlijk heeft gejaagd. Miljoenen jaren geleden.

Marcel aan de Brugh