China: meer kinderen en minder grip staat

China gaat na ruim dertig jaar de één-kindpolitiek ingrijpend versoepelen. Andere hervormingen zijn: afschaffing van het omstreden systeem van arbeidskampen, minder doodstraffen en verlichting van de greep van de staat op de economie. Deze en andere maatregelen werden vrijdag bekendgemaakt.

Volgens de Chinese leiders gaat het om de ingrijpendste hervormingen sinds de afschaffing van de collectieve communes, de opening van China naar de buitenwereld in de jaren tachtig van de vorige eeuw en de invoering van de socialistische markteconomie.

„China staat aan de vooravond van brede en diepe hervormingen”, legde Chinese president Xi Jinping vrijdagavond uit aan premier Mark Rutte, die in China op bezoek is. Rutte kreeg van de president tijdens een diner een uitvoerige toelichting op de uitkomsten van het Derde Plenum van het 18de Partijcongres, een vierdaagse partijvergadering die dinsdag werd afgesloten met een zeer vage verklaring. Zo vaag zelfs dat de Aziatische beurzen daalden en er allerwegen teleurgesteld werd gereageerd. Met de publicatie van de plannen lijkt het Chinese leiderschap de indruk te willen weg nemen dat de partijtop door interne verdeeldheid verlamd was geraakt.

Rutte vond het fascinerend om uit de mond van Xi, die duidelijk zijn macht heeft getoond, te horen wat er is besloten. „Wij zijn het eerste bezoekende land na het Derde Plenum, dat is toch erg bijzonder” zei Rutte trots.

Als gevolg van de vergrijzing zijn de afgelopen jaren in enkele steden en zuidelijke provincies experimenten opgezet met de versoepeling van de in 1979 ingevoerde wet dat paren maar een kind mogen hebben. De nieuwe wetgeving gaat 2015 in en staat toe dat paren twee kinderen mogen nemen. Nu geldt dat al voor boeren, vissers, slachtoffers van rampen en paren waarvan zowel man als vrouw enigst kind is. De wet maakt ook een einde aan boetes, geforceerde abortussen en gedwongen sterilisaties.