Maatstaf zuivere rijkdom

Het bruto binnenlands product heeft de status gekregen van een vanzelfsprekende grootheid, vergelijkbaar met de kilogram om massa te meten. Het bbp wordt gelijkgesteld met (materiële) welvaart of met vooruitgang. Dat is echter een veel te genereuze interpretatie. Wat zijn de beperkingen van het bbp-begrip?

Kunnen we ons consumptieniveau in de toekomst handhaven? Dat hangt ervan af of we als samenleving genoeg investeren in gezondheidszorg, onderwijs, spoorwegen, andere infrastructuur. En of bedrijven genoeg investeren om panden, machines, enzovoorts op peil te houden. En of onze pensioenfondsen en de overheid en burgers niet te veel schuld hebben opgebouwd. Maar het hangt er net zo goed van of we niet te veel natuurlijk kapitaal, zoals onze gasvoorraad, verkwanselen. En of we de luchtkwaliteit niet te veel verpesten en niet te veel CO2 uitstoten en bijdragen aan de opwarming van de aarde.

Het bruto binnenlands product meet de totale toegevoegde waarde van een economie in een bepaald jaar. Maar het bbp is geen goede maatschap voor de welvaart of het welzijn van een land. Het bbp houdt immers geen rekening met vervuiling of verkwanselen van schaarse grondstoffen. En het bbp meet al helemaal niet of ons consumptiepatroon duurzaam is. Een betere maatstaf is genuine wealth (zuivere rijkdom) . Die bestaat uit de optelsom van privaat en publiek kapitaal, inclusief financieel vermogen van burgers, bedrijven en overheid, minus hoeveel gas er uit de grond is gehaald minus de maatschappelijke kosten van de verslechtering van de kwaliteit van het milieu.

Als deze maatstaf toeneemt, dan neemt het duurzame consumptiepotentieel ook toe. Alhoewel genuine wealth ook het nut van vrije tijd niet meeneemt, is het een veel betere maatstaf voor de welvaart en het welzijn van een land dan het bbp.