‘Frank R. ging niet bewust op zoek naar kinderen’

Vijftien meisjes hebben aangifte gedaan tegen Frank R. uit Cuijk. Hij zou ontucht met ze hebben gepleegd. Volgens zijn advocaat was hij niet uit op seks met minderjarigen. „Ik beschouw mijn cliënt als een lonesome cowboy.”

Ongeveer de helft van de 9- tot 13-jarigen doet zich op internet wel eens ouder voor, blijkt uit onderzoek. Het meisje op de foto heeft niets met deze zedenzaak te maken. Foto ANP

Tot vijf weken geleden hadden maar weinig mensen van Robert van Haarst gehoord. De Groningse advocaat heeft een goed lopende praktijk. Maar veel meer journalisten dan die van de noordelijke kranten en lokale omroep ontmoette hij niet. „Ik houd er niet van op de voorgrond te treden”, zegt de 64-jarige Van Haarst.

Maar sinds Dagblad van het Noorden meldde dat zijn cliënt Frank R. wordt verdacht van seksueel misbruik van honderden meisjes – merendeels via de webcam – staat de telefoon bij Staal & Van Haarst Advocaten in Winschoten roodgloeiend. Menig journalist probeerde onder valse voorwendselen naar binnen te glippen. „Fraai is het niet”, zegt Van Haarst droogjes.

Vanmorgen stonden „de muskieten” zoals Van Haarst ze noemt, rijendik achter hem. In de rechtbank van Assen hoorden ze hem een opvallende onderzoekswens indienen. Van Haarst wil dat een verslavingsdeskundige beoordeelt of het gedrag van de 48-jarige Frank R. voortkomt uit een internetverslaving of uit pedofiele gevoelens. „Als hij ergens aan verslaafd is, dan is het aan internet en chat”, zegt hij tegen deze krant. „Niet aan seks met minderjarigen.”

Het OM liet gisteren weten dat er honderd minderjarigen zijn geïdentificeerd op de foto’s en filmpjes die bij Frank R. werden aangetroffen. Vijftien meisjes hebben aangifte gedaan van fysiek seksueel contact en/of ontucht via de webcam. De politie heeft 45 onderzoeken uitgezet. Mogelijk worden vijftien dossiers aan de Belgische politie overgedragen.

Vijftien aangiftes van minderjarigen. U zegt: ik betwijfel of hij een pedofiel is. Hoe kan dat?

„Ik beschouw mijn cliënt als een lonesome cowboy. Buiten zijn werk had hij weinig contact met mensen. Vaak doodde hij de tijd op internet. Zo’n acht jaar geleden kwam hij in het chatcircuit terecht. Voor volwassenen, wel te verstaan. Hij meldde zich aan met zijn voornaam en maakte contact met een meisje dat zei dat ze 31 jaar oud was. Met tientallen andere kerels communiceerde hij met haar in een grote box. In het begin werd er vooral gepraat. Tot hij vroeg of zij haar borsten wilde ontbloten. Er groeide blijkbaar iets tussen de twee. Toen hij haar voorstelde één op één te chatten stemde zij toe. De andere mannen werden uit de box gegooid.”

Een eenzaam man als hij moet zich uitverkoren hebben gevoeld.

„Ja. Op dat moment dacht hij nog steeds dat hij met een volwassene van doen had. Hij had zich per slot van rekening aangemeld op een chatsite die minderjarigen van deelname uitsluit. Mijn cliënt vermoedde wel dat het meisje jonger was dan 31, maar het verschil tussen een meisje van achttien en vijftien is tegenwoordig moeilijk te zien. Ik heb foto’s en filmpjes aan experts voorgelegd en die pikken minderjarigen er niet uit.”

Uw cliënt was niet uit op seksueel contact met minderjarigen?

„Nee. Dat is ook een van de redenen waarom ik zeg: hij is geen pedofiel. Een pedofiel gaat bewust op zoek naar kinderen.”

Tussen de regels door hoor ik u ook zeggen: hij is er in getrapt.

„In zekere zin wel. Alleen had mijn cliënt het contact met het meisje moeten verbreken toen hij doorkreeg dat zij minderjarig was. Dat merkte hij ruim een jaar later, toen het tot een afspraak kwam. Toen trof hij een struise jonge dame die toegaf: ik ben jonger dan ik mij heb voorgedaan. De twee hadden inmiddels zo’n intensief contact opgebouwd, dat hij zich niet meer kon inhouden. Nu hij vastzit realiseert hij zich wat daarvan de gevolgen zijn. Daar voelt hij zich schuldig over. Maar het kenmerk van een verslaafde is nu juist dat hij doorgaat als hij weet dat hij beter kan stoppen. En verslaafd is hij, geloof me. Als hij een alcoholverslaving had gehad, zou hij in de fase van delirium zitten.”

Verwijt uw cliënt de meisjes iets?

„We leggen de schuld niet bij de meisjes – hoewel ik het laakbaar vind dat zij zich voor volwassenen hebben uitgegeven. Waarom gaat een meisje van die leeftijd naar zo’n site? Is dat voor de kick? Omdat ze thuis aandacht te kort komt?”

Doet het ertoe? Moet een volwassen man niet beter weten?

„Dat is waar. De vraag is meer: kón hij het stoppen? Dan kom je weer uit bij die verslaving.”

Waarom was zijn behoefte zo onbedwingbaar?

„Dat weet ik niet. Daarvoor is dat onderzoek nodig naar de mogelijkheid van een verslaving in plaats van pedofilie.”

Gaat u meisjes oproepen voor de rechtbank te verschijnen?

„Als ik meisjes oproep – met nadruk op ‘als’– doe ik dat bij de rechter-commissaris. Dan blijft het buiten de publiciteit. Ik ben er niet op uit om meisjes te beschadigen.”

Als het uw cliënt niet om minderjarigen te doen was, moet hij ook contact met volwassen vrouwen op chatsites hebben gehad.

„Van de vrouwen op de 26.000 filmpjes en 144.000 foto’s die justitie bij hem in beslag genomen heeft, is maar 5 procent minderjarig. Van de oorspronkelijke aanklacht blijft dus weinig over.”

Hoe weet u dat zo zeker?

„De politie is bij alle foto’s en filmpjes nagegaan: is dit een volwassene of minderjarige? En dan is nog niet eens duidelijk of het allemaal verschillende meisjes zijn of dat er ook dubbelingen tussen zitten. Als nu al blijkt dat ‘maar’ 5 procent minderjarig is, zeg ik: hij is geen pedofiel. Dat was hij wél geweest als de verhoudingen andersom hadden gelegen.”

Volgens Van Haarst geeft het dossier geen antwoord op de vraag of Frank R. afspraken met volwassen vrouwen uit het chatcircuit heeft gemaakt. „Maar hij heeft wel seks met meerderjarige vrouwen gehad”, zegt hij. De advocaat wil het gedrag van zijn cliënt niet bagatelliseren. „Maar een torenflat is nog geen wolkenkrabber, hoewel ze beide hoog zijn. Dit wordt niet een van de grootste seksueel misbruikzaken ooit, zoals nu vaak beweerd wordt.”

U zegt steeds ‘ik vind’. Vindt uw cliënt ook dat hij geen pedofiel is?

„Hij is het met mijn redenering eens, ja. Daarom wil hij ook dat ik met dit verhaal naar buiten kom. Mijn cliënt wil niets goed praten, maar hij heeft het gevoel dat het beeld dat de media van hem schetsen, niet klopt. Beweringen worden vaak niet geverifieerd. Dat stoort hem. Als ik journalisten op onjuistheden betrap sta ik ze niet meer te woord. Ongeacht welk medium ze vertegenwoordigen. Ik wil er geen showproces van maken.”

Op wat voor verhalen doelt u? Uw cliënt wordt nou niet bepaald neergezet als ‘het beest van Cuijk’.

„Nou, er is één krant die in de buurt komt. Maar laat ik geen namen noemen. Ik heb voor mezelf besloten wie van uw collega’s ik te woord sta en wie niet. En tijdens de zittingen zal wel duidelijk worden hoe de vork in de steel zit.”

De strafmaat voor een actieve pedofiel is hoger dan van een chatverslaafde die ‘toevallig’ seks heeft met minderjarigen. Dat moet ook meespelen bij uw verdedigingslijn.

„Een pedofiel krijgt waarschijnlijk tbs. Iemand met een chatverslaving gaat naar een inrichting om van zijn verslaving af te komen. Dat scheelt wel, ja.”

Is uw cliënt bang dat hij tbs krijgt?

„Dat denk ik wel. Wie zou dat niet zijn?”

Op de vraag wat hem het meest verrast heeft tijdens lezing van het dossier zegt Van Haarst: „Het gemak waarmee mensen contact leggen op een chatsite.” Hij heeft zelf zes kleinkinderen – de oudste is zes jaar – en moet er niet aan denken dat zij over een paar jaar seksuele handelingen verrichten achter de webcam. Oprecht verbaasd: „Als je ziet hoe eenvoudig minderjarigen een profiel aanmaken en een chatbox openen als zijnde een volwassene...daar ben ik echt van geschrokken. Er is niemand die op hen let.”

Het klinkt bijna als een waarschuwing.

„Ik hoop dat van dit proces een afschrikwekkende werking uitgaat. Dat het ouders wakker schudt, wat het vonnis ook mag zijn. Dat ze hun kinderen beter in de gaten houden.”

U waarschuwt ouders voor mannen als uw cliënt. Is dat niet dubbelhartig?

„Ik praat zijn gedrag niet goed. Hij heeft fouten gemaakt, dat zal ik niet ontkennen. ”

Zijn er wat u betreft verzachtende omstandigheden?

„Zijn verslaving kan er een van zijn. En hoewel zijn moeilijke jeugd daar niet de oorzaak van is, zal ik die bij de inhoudelijke behandeling wel ter sprake brengen.”

Er wordt beweerd dat Frank R. seksueel misbruikt werd door zijn stiefvader en dat dat mede tot zijn ontsporing heeft geleid.

Voor het eerst zwijgt Van Haarst. Dan bedachtzaam: „Als hij al misbruikt is, dan heeft dat geen rol gespeeld bij zijn verslaving, denk ik.”

Realiseert hij zich wat hem te wachten staat?

„Hij wil overal aan meewerken, óók aan therapie. En hij weet best dat hij voorlopig niet op vrije voeten komt. Maar dat betekent nog niet dat hij geen eerlijk proces verdient. Daar ga ik voor zorgen.”