Gratis ebook Alex Boogers over doodgeschoten Sedar ‘bestseller’

Alex Boogers Foto Krijn van Noordwijk

Vandaag verschijnt de papieren versie van Wanneer de mieren schreeuwen, de novelle die schrijver Alex Boogers sinds anderhalve week als ebook gratis weggeeft. Het boekje werd al 20.000 keer gedownload.

Voorpublicaties kennen we. Maar een heel boek? Zo’n anderhalve week plaatste de Nederlandse schrijver Alex Boogers zijn vandaag officieel in papieren versie verschenen novelle Wanneer de mieren schreeuwen online. Helemaal. Zijn uitgever Podium stemde toe, maar kon zelf niet aan de actie meewerken. Boogers, in 2010 genomineerd BNG Nieuwe Literatuurprijs, moest het zelf doen. Daarom liet hij een speciale webpagina bouwen, gekoppeld aan zijn eigen weblog. Vanaf 7 november was de novelle van de schrijver via die pagina gratis te downloaden.

Is uw boek veel gedownload?

“Nu al zo’n 20.000 keer. Gemiddeld dus zo’n 1000 á 2000 downloads per dag.”

Heeft u de afgelopen anderhalve week veel reacties op uw actie gekregen?

“Valt eigenlijk best mee. Op Twitter heb ik veel artiesten, rappers, Bekende Nederlanders de link naar mijn webpagina zien retweeten. Dat waardeer ik zeer. Zo komt het verhaal aan. Via mijn website druppelen de mails inmiddels wel binnen. Die reacties zijn tweeledig. Er zijn mensen die literaire getinte opmerkingen maken: ze vinden de novelle mooi geschreven, goed opgebouwd. Daarnaast zijn er mensen die schrijven onder de indruk te zijn van de door mij beschreven geschiedenis. Die vinden ze aangrijpend.”

Voor Wanneer de mieren schreeuwen maakte Boogers gebruik van het waargebeurde verhaal van de 13-jarige Sedar Soares. Hij werd in 2003 in Rotterdam doodgeschoten nadat hij een sneeuwbal tegen een auto had aangegooid. Het verhaal, volgens Boogers een ‘symbool voor een gebrek aan moraliteit in onze samenleving’, is altijd bij de auteur blijven hangen. En hij gebruikte het ook al eerder: als onderwerp voor een klein geschenkboekje dat in 2010 door Rotterdamse boekhandelaren, tijdens de week van het Rotterdamse boek, gratis weggegeven moest worden. Die gratis weggeefactie, de eerste, mislukte. Het boekje bleef grotendeels achter de kassa liggen. Omdat Boogers’ uitgever Podium het boekje te klein, en te geografisch beperkt vond, werkte Boogers het uit tot een novelle. Uit sympathie voor Sedar, en diens zus en nicht die Boogers voor zijn novelle interviewde.

Uw actie heeft veel media-aandacht gekregen. Slimme marketing?

“Je bent de eerste die me dat vraagt. Er zit niets achter. Al die commerciële gedachtes: dat is puur een neveneffect van mijn actie. Interessant voor mensen in de boekenmarkt, wellicht. Die zouden kunnen gaan nadenken hoe het nu komt dat dit zo snel is gegaan.”

Waarom dan uw novelle weggeven?

“Ik wil graag dat tragische verhaal van dat 13-jarige jongetje bij een breed publiek voor het voetlicht brengen. En dat dit op deze manier moet gebeuren, zegt iets over het huidige literaire klimaat. Boekhandels durven niet meer te kiezen voor literatuur. Die gaan voor Vijftig Tinten-achtige boeken. De boeken waar geld mee te verdienen valt. Waarom kiezen ze niet voor een titel die moeilijker verkoopt, maar die er wel toe doet?”

“Vlak voordat ik met mijn actie begon hoorde ik van mijn uitgever dat mijn novelle landelijk 500 keer was ingekocht. Dat is bij mijn boeken nog nooit zo laag geweest. De gedachte dat de novelle, het verhaal over Sedar, onopgemerkt zou blijven kon ik niet accepteren. Ik wil dat jongetje en zijn familie, mensen met wie ik emotionele gesprekken gevoerd heb, recht doen. Toen ontstond het idee voor de weggeefactie. Het leek me de juiste manier.”

Weet de familie van Sedar van uw actie?

“Ik heb voornamelijk contact met Janet, de zus van Sedar, en met zijn nicht, Carlita. De vader van Sedar leeft inmiddels niet meer. Zijn moeder wil over haar zoon niet naar buiten treden. Dat respecteer ik. Ik houd haar, via de zus en nicht van Sedar, goed op de hoogte. Zij weten wat er speelt. Ze vonden het mooi dat ik de novelle op deze manier beschikbaar heb gesteld.”

Zinloos geweld lijkt een thema te zijn in uw oeuvre.

“In mijn romans [Boogers publiceerde zes romans sinds 1999, red] gaat het steeds om het bewaken van onschuld en het behoud van het pure. De onschuld van een kind. Die is mij snel afgenomen. Ik kom uit een streng arbeidersmilieu. Geen geletterd, intellectueel milieu. Er was weinig emotionele aandacht. Daar zat ik dan tussen, met mijn andersoortige ideeën. Die beelden in mijn hoofd die ik zo nodig moest beschrijven. Daar bestond weinig sympathie voor. Ik was altijd dat vreemde jongetje.”

“Vervolgens ben ik die gedachtes weg gaan stoppen. Ik werd die rauwe, gewelddadige jongen met een gebroken rug en gescheiden ouders, die altijd op een negatieve manier aandacht zocht. Je komt dan al snel in contact met jongeren die op dezelfde manier in het leven staan. Zinloos geweld is dan opeens zo ver niet meer. Dankzij een meisje bij mij op school heb ik hoop gekregen in mensen. Voor het eerst luisterde iemand aandachtig naar me als ik sprak. Nu probeer ik met mijn werk mensen aan het denken te zetten.”

Zijn schrijvers geëngageerd genoeg?

“Iedere auteur moet het boek schrijven dat hij of zij wilt. Ik wil graag iets signaleren, de lezer meenemen. Iemand heel even op een andere manier naar een dag laten kijken. Daar is het me om te doen.”

“Ik vraag inspanning van mijn lezer. Ik houd heel erg van de no nonsense aanpak van Amerikaanse schrijvers als Bukowski of Salinger. Schrijvers zonder opsmuk, mét een verhaal. Salinger was ook altijd bezig met puurheid. Met The Catcher in the Rye wil hij iets zeggen over de onechtheid in onze wereld. Dat moet je er wel uit willen halen.”

Wanneer is uw actie geslaagd?

“Die was op de eerste dag al geslaagd. Boekhandelaren geloofden niet in mijn boek. Op de eerste dag van mijn weggeefactie is de novelle 5000 keer gedownload. Tien maal zoveel als landelijk ingekocht. Dat zegt dat mensen dit verhaal willen lezen.”

“Ik hoop dat boekhandels weer literatuur durven in te kopen. Dat ze gaan geloven in literair werk. Het verhaal van Sedar mag niet weggaan. Het kan gespreksonderwerp worden op scholen. Bij Nederlands. Bij Maatschappijleer. Zo kweek je begrip. Je zorgt voor besef. Als docent heb je een verhaal dat iets wezenlijks raakt, en waar je met je studenten echt over kan spreken. Je zet jonge mensen aan het denken. Daar gaat het om. Het is toch geweldig als je dat met literatuur kan bereiken?”