Verwijten aan Duitsland zijn ‘pure quatsch’

Duitsland moet meer geld uitgeven, vindt Brussel. In Berlijn zeggen ze dat de binnenlandse consumptie in jaren niet zo hoog was als nu.

De internationale kritiek op het Duitse handelsoverschot stuit in Berlijn op verontwaardiging. Bij het Duitse ministerie van Financiën draait men er niet omheen: de verwijten aan het adres van Duitsland, zijn „pure quatsch”. Duitsland veroorzaakt door zijn hoge exportcijfers ook helemaal geen ‘market disorder’. De landen die te weinig exporteren, díe veroorzaken de problemen. De topambtenaar die op achtergrondbasis met een groep journalisten spreekt, geeft de Griekse correspondent een standje omdat deze maar blijft spreken over ‘scheefgroei’. De ambtenaar wijst erop dat het succes van de buitenlandse export wordt gemaakt door Duitse ondernemers. „Daar heeft de bondsregering totaal geen invloed op”.

En ja, bondskanselier Angela Merkel heeft tijdens de verkiezingscampagne de economische groei van Duitsland als succes van haar regering geclaimd, dat klopt. „Maar dat ging puur over de randvoorwaarden die we hebben gecreëerd zodat de ondernemers hun werk goed konden doen.” En nog wat. Er wordt gezegd dat Duitsland de binnenlandse consumptie moet aanmoedigen, zodat er meer wordt geïmporteerd uit zuidelijke Europese landen. „Maar we beleven op dit moment de hoogste binnenlandse consumptie in jaren”, zegt de topambtenaar.

Het gaat erom, zegt hij dan sussend, Europa sterker te maken. „Laten we geen debatoorlog ontketenen. We produceren nu eenmaal hoogwaardige producten waar veel vraag naar is in ontwikkelingslanden.”

Bij de onderhandelingen over het nieuwe Duitse kabinet, die op dit moment in de hobbelfase zitten, kan de kritiek uit Brussel mogelijk behulpzaam zijn. De onderhandelaars van CDU, CSU en SPD stuitten de afgelopen week op steeds grotere problemen. Die variëren van schijnbaar onoverbrugbare verschillen van mening tussen de SPD en de christen-democraten over de gelijkstelling van homoseksuele echtparen, tot de invoering van een door de Beierse CSU geëiste tol voor buitenlanders of het toelaten van een dubbele nationaliteit voor Turkse medeburgers. Veel van de tegenstellingen in de 75 man sterke commissie die over de regeringsvorming onderhandelt, vloeien voort uit een intern partijpolitiek positiespel.

Maar uiteindelijk, zo is de verwachting, zullen alle tegenstellingen worden overbrugd – op één na: het grote strijdpunt van de door de SPD gewenste invoering van een wettelijk minimumloon in heel Duitsland van 8,50 euro. Gisteren nog adviseerde de zogeheten groep van ‘economische wijzen’ Merkel af te zien van zo’n minimumloon: het zou ten koste gaan van werkgelegenheid.

Maar de discussie over het Duitse exportoverschot geeft de SPD een steun in de rug. Analisten concluderen dat, om aan alle kritiek tegemoet te komen, niet een rem moet worden gezet op de Duitse export, maar dat Duitsland meer zou moeten doen aan binnenlandse investeringen. In verbetering van de infrastructuur en, inderdaad, verhoging van de lonen.

Ergens begin december wordt een akkoord verwacht. Merkel kan dan op 17 december door de Bondsdag tot bondskanselier worden gekozen.