Trucjes tegen Berlijnse Muur

Anand en Carlsen laten zien dat ze feilbare mensen zijn – vooral als ze met wit spelen

Ook de derde en de vierde partij van de WK-match tussen Vishy Anand en Magnus Carlsen in Chennai werden remise, en de stand is nu 2-2, met nog acht partijen te gaan. Maar wat een verschil was het met de eerste twee partijen, die vrijwel inhoudsloos waren.

De derde partij, die dinsdag werd gespeeld, was spannend. Anand kwam met zwart in het voordeel en als hij niet te voorzichtig was geweest, had hij Carlsen misschien het mes op de keel kunnen zetten. Dat was in ieder geval het oordeel van de computers, maar Anand gaf na afloop van de partij de indruk dat hij zijn winstkansen nooit erg hoog had ingeschat, en een dag later gaf Boris Gelfand, die vorig jaar tegen Anand om het wereldkampioenschap speelde, hem gelijk.

Maar gisteren was het in de vierde partij ernst. Toen kreeg Carlsen groot voordeel en het is vrijwel zeker dat hij met nauwkeurig spel had kunnen winnen.

In de opening richtte Carlsen met zwart de Berlijnse Muur op, een variant die bij veel schaakliefhebbers een gaap van verveling oproept. Maar vervelend werd het allerminst. Anand deed, zoals hij zelf na de partij zei, de ene onlogische zet na de andere. Hij verloor een pion en kon daarna eigenlijk alleen maar op tactische trucjes spelen.

Die trucjes waren buitengewoon venijnig. Op bijna iedere zet waren er valkuilen en klemmen. Carlsen ontweek er een aantal, maar op het laatst kon Anand zich toch met een zucht van verlichting redden in een toreneindspel met een pion minder dat remise was.

De persconferentie na afloop had een heel ander karakter dan de vorige dagen. Dinsdag konden er nog ontspannen grapjes worden gemaakt. „Weet u dat Garry Kasparov in het gebouw is”, werd er gevraagd. „Is hij net als Elvis nu?” zei Anand lachend. Alsof het Hyatt-hotel een spookhuis was waar schaaklegendes van vroeger rondwaarden.

Maar woensdag werden er concrete vragen afgevuurd, zoals „wat was er gebeurd na 36…Td8?”. Bij zulke vragen keken Anand en Carlsen een tijdje in de lucht, en dan zeiden ze dat ze het niet precies wisten. Het was ook wel erg ingewikkeld geweest.

De match is na het tamme begin opgebloeid, zoals al was voorspeld door Kasparov. Die was aanwezig bij de derde en de vierde partij en is al weer doorgevlogen naar Jakarta. Een Elvis wordt nooit lang op dezelfde plaats gesignaleerd.

Zowel Anand als Carlsen heeft de afgelopen dagen laten zien een feilbaar mens te zijn. Merkwaardig genoeg waren ze vooral kwetsbaar als ze met wit speelden. Hun verdediging in de opening is tot nu toe prima in orde, maar de aanvalswapens zijn nog niet scherp.

Vishy Anand – Magnus Carlsen, WK Chennai, vierde partij

Wit staat een pion achter en als hij niet iets bijzonders doet, verliest hij. 35.Pe4 Een mooie zet en de enige kans om terug te vechten. Anand offert nog een pion om zijn stukken te activeren. 35…Txg4+ 36.Kf2 Tf4+ Tijdens de partij dachten commentatoren dat zwart hier met 36…Td8 kon winnen, en waarschijnlijk hadden ze gelijk. 37.Ke3 Tf8 38.Pd4 Pxd4 39.Txc7+ Ka6 40.Kxd4 Td8+ 41.Kc3 Tf3+ 42.Kb2 Aan de horizon glimmert licht voor wit; hij hoopt op een toreneindspel met een pion tegen twee pionnen dat remise is, maar hij zal nog vele obstakels moeten overwinnen. 42…Te3 43.Tc8 Tdd3 44.Ta8+ Kb7 45.Txe8 Txe4 46.e7 Tg3 47.Tc3 Te2+ 48.Tc2 Tee3 49.Ka2 g5 50.Td2 Te5 51.Td7+ Kc6 52.Ted8 Tge3 53.Td6+ Kb7 54.T8d7+ Ka6 55.Td5 Te2+ 56.Ka3 Te6 Het laatste trucje van Carlsen. Na 57.Txg5 wint zwart met 57…b5. 57.Td8 g4 58.Tg5 Txe7 59.Ta8+ Kb7 60.Tag8 a4 61.Txg4 axb3 62.T8g7 Ka6 63.Txe7 Txe7 64.Kxb3 Remise