Nederland is uit de recessie: groei van 0,1 procent ‘maar nog geen echt herstel’

Winkelend publiek doet inkopen in Amsterdam. Foto ANP / Koen van Weel

Nederland is na vijftien maanden uit de recessie. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek vanochtend heeft gepubliceerd. De Nederlandse economie groeide het afgelopen kwartaal met 0,1 procent.

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat de economie ten opzichte van het derde kwartaal van vorig jaar gekrompen is met 0,6 procent. De groei van het afgelopen kwartaal was het eerste kwartaal met groei na het tweede kwartaal van 2012. Het banenverlies houdt echter aan: het aantal banen lag in het derde kwartaal 46.000 lager dan in het tweede kwartaal. Ten opzichte van vorig jaar zijn er 160.000 banen minder.

De krimp in investeringen was met drie procent in het afgelopen kwartaal een stuk kleiner dan een jaar eerder. Onder meer de investeringen in woningen en bedrijfsgebouwen krompen minder dan in eerdere kwartalen. De export groeide in het derde kwartaal licht, met 2,1 procent ten opichte van vorig jaar. De invoer bleef ongeveer gelijk. De consumptie van huishoudens ging afgelopen kwartaal wel opnieuw omlaag, met 2,3 procent ten opichte van een jaar eerder. De consumptie daalt nu al tweeënhalf jaar achter elkaar.

Nederland mag dan uit de recessie zijn, het herstel is nog “marginaal”, zegt onze politiek redacteur Erik van der Walle in een reactie op de CBS-cijfers:

“Je ziet een aantal zaken die positief zijn, zoals de stijging van de export. Niet alleen de doorvoer, maar ook de ‘eigen’ export van Nederlandse producten neemt weer toe. De negatieve zaken blijven echter de boventoon voeren, zoals de aanhoudende daling van de consumptie van huishoudens en de stijgende werkloosheid. Formeel zijn we uit de recessie, maar van echt economisch herstel is zeker nog geen sprake. Daarvoor staan nog te veel seinen op rood.”

Einde recessie al voorspeld door DNB

In het tweede kwartaal kromp de Nederlandse economie nog met 0,2 procent, terwijl de eurozone als geheel een groei kende van 0,3 procent en daarmee zes kwartalen van recessie achter zich liet. Nederland stak toen slecht af bij omringende landen als Duitsland en Frankrijk, die met respectievelijk 0,7 en 0,5 procent groeiden, en leek voor velen opeens een land om zich zorgen over te maken.

Dat Nederland vandaag officieel uit de recessie zou komen, werd de afgelopen weken al voorspeld door economen uit binnen- en buitenland. De Nederlandsche Bank (DNB) sprak begin vorige maand al de verwachting uit dat Nederland in het derde kwartaal uit de recessie zou komen. Volgens Knot stonden er “heel veel seinen op groen”. Hij wees onder meer op de verbeterde exportcijfers en het sterk verbeterde vertrouwen van inkoopmanagers in de industrie.

Verwachingen voor 2014 gematigd positief

Hoewel de recessie dan voorbij mag zijn is het niet de verwachting dat de Nederlandse economie volgend jaar spectaculair zal groeien. Het Centraal Planbureau voorspelde vorige maand voor 2014 een groei van 0,5 procent. De Europese Commissie was vorige week minder positief en rekent op een groei van 0,2 procent, na een krimp van 1 procent dit jaar. Nederland blijft volgens de Commissie één van de zorgenkindjes van de EU, schreef onze correspondent in Brussel vorige week in NRC Handelsblad:

Wat Nederland onderscheidt van andere landen is vooral de situatie op de woningmarkt: die heeft de welvaart en dus ook het consumentenvertrouwen aangetast. Forse bezuinigingen, groeiende werkloosheid (volgend jaar van 7 naar 8 procent) en lagere pensioenen drukken de stemming verder. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) noemde de cijfers gisteren “iets te somber”. De woningmarkt verbetert volgens hem sneller dan Brussel denkt. Maar de Europese Commissie acht het onwaarschijnlijk dat de consumptie snel aantrekt.

Matige cijfers uit Frankrijk, Duitsland en Japan

Uit de rest van de eurozone kwamen eerder vanochtend matige cijfers. De Franse economie kromp onverwachts weer - met 0,1 procent - na een opleving in het tweede kwartaal. In Frankrijk groeide het bbp in het tweede kwartaal nog met een half procent, waardoor Frankrijk niet langer in een recessie verkeerde. De terugslag in het derde kwartaal komt vooral doordat de export, die een grote rol speelde in de groei, in het derde kwartaal flink daalde. De consumentenuitgaven groeiden minder hard.

De Duitse economie groeide het afgelopen kwartaal minder snel, met 0,3 procent ten opzichte van 0,7 procent in het tweede kwartaal. In Japan zag de economie in het derde kwartaal een tegenvallende groei van 0,5 procent ten opzichte van het kwartaal ervoor.