Kinderen van Anton de Kom boos vanwege „onwaardige en kwetsende” roman

Anton de Kom in 1921 (Foto uit het familiearchief van de familie De Kom)

De kinderen van Anton de Kom (1898-1945) hebben deze week in het Surinaamse dagblad De Ware Tijd afstand genomen van de roman De man van veel van schrijfster Karin Amatmoekrim.

Het boek is gebaseerd op het levensverhaal van hun vader Anton de Kom. Als vrijheidsstrijder en vakbondsman geldt hij als een van de grootste helden van Suriname. Ad, Kees en Judith, de kinderen van De Kom, respectievelijk 87, 85 en 82 jaar oud, verklaren dat hun vader „onwaardig en kwetsend”  wordt beschreven.

In De man van veel is Karin Amatmoekrim in de ziel gekropen van De Kom. De auteur concentreert zich op zijn opname, tegen zijn zin, in een Haagse psychiatrische kliniek begin 1940. In die periode ziet hij zijn leven aan zich voorbijtrekken en wordt hij geconfronteerd met zijn offers en beperkingen in zijn strijd voor rechtvaardigheid.

Volgens Ida Does, die vorig jaar een documentaire maakte over De Kom en in contact staat met zijn dochter en zoons, heeft de familie „boos, verbaasd en overrompeld” kennis genomen van de roman.

Amatmoekrim laat weten louter met goede bedoelingen aan haar boek te hebben gewerkt. „Ik heb Anton de Kom een gelaagdheid meegegeven die niet iedereen wil begrijpen. In mijn roman laat ik zijn twijfels en angst zien, maar beschrijf ik ook de diepe liefde voor zijn vrouw en kinderen, en zijn levensgrote idealen om de wereld te verbeteren. Dat mensen zich nu alleen maar blindstaren op die zwakte, maakt me oprecht verdrietig.”

Recensente Toef Jaeger besprak de roman van Amatmoekrim voor NRC Handelsblad en was gematigd enthousiast. Amatmoekrim gaf de lezer „zicht op de angsten van De Kom en daar is het haar om te doen”, maar anderzijds viel er in het stuk ook te lezen dat „de opvatting dat sommige kale feiten meer kunnen zeggen dan welke invulling ook, niet aan haar is besteed”.