Von Trier en zijn vrienden gooien weer eens een rotje

In Nederland is Geert Wilders er een meester in. Een rotje door de brievenbus gooien, snel wegrennen, geen commentaar.

De Deense filmstudio Zentropa, in 1992 opgericht door aartsprovocateurs Lars von Trier en Peter Aalbæk Jensen, kan er ook wat van. Zeker Von Trier: nieuwe film, nieuw schandaal. Liefst in Cannes, waar hij juryvoorzitter Roman Polanski ooit uitschold voor dwerg, heibel trapte met Björk en idiote persconferenties gaf.

Zoiets kan uit de hand lopen, bleek in 2011. Toen werd Von Trier persona non grata in Cannes nadat hij zichzelf een nazi had genoemd. Een foute grap, maar deuren sloten zich en Von Triers entourage vierde naar verluidt de première van Melancholia noodgedwongen op het strand, met een krat bier.

En toen? Von Trier legde zichzelf een zwijggebod op en liet zich fotograferen met tape over de mond. Dus nu valt producer Aalbæk Jensen het schandaalcorvee toe. Die kan dat ook heel goed, hij nam ooit demonstratief een veroordeelde pedofiel in dienst omdat het een „prima kerel” was en Jezus hetzelfde zou doen.

Jensen meldt vandaag in het Deense filmblad Ekko – aldus de Hollywood Reporter, die het stuk vooraf kreeg – dat Von Trier voor het eerst afziet van de ‘final cut’ van zijn film. Omdat de regisseur Nymphomaniac niet korter kreeg dan 5,5 uur en het budget van 8 miljoen euro met zo’n lengte nooit wordt terugverdiend, mocht Jensen hem terugsnijden tot vier uur. De film gaat nu in twee delen in Kopenhagen in première, deel een op Tweede Kerstdag, deel twee op 9 januari. Von Trier weigert die korte versie te zien. In Nymphomaniac blikt Von Triers muze Charlotte Gainsbourg terug op haar seksleven met onder meer Uma Thurman, Jamie Bell, Willem Dafoe en Shia LaBeouf.

Worstelingen tussen regisseur en producent zijn normaal. Maar hier neig je tot wantrouwen: is dit geen toneelstukje van twee Deense baardmannen? Voor Nymphomaniac voeren ze een opvallend lange en intense campagne. Al bij de gewraakte nazipersconferentie in Cannes bracht Von Trier actrice Kirsten Dunst in verlegenheid door te melden dat hij haar op het oog had voor een rol in een harde pornofilm „met heel veel onaangename seks”.

Daarna meldde studio Zentropa dat Nymphomaniac zowel in een soft- als hardpornoversie uitkwam: de bovenlichamen van acteurs zouden digitaal aan onderlichamen van pornoacteurs worden geplakt, iets waarop Von Trier al een voorschot nam in Antichrist. Vervolgens lekte men ondeugende plaatjes op internet: Gainsbourg in de sandwich tussen twee zwarte mannen, posters van klaarkomende acteurs en vorige week een pikante ‘appetizer’ die YouTube aanvankelijk verwijderde. Producer Aalbæk Jensen meldt nu in Ekko dat de softe versie er toch niet komt: elk land moet zelf maar besluiten welke genitaliën men vervaagt of van zwarte balken voorziet.

Of niet, of wel? Een halve dag bellen met radeloze Deense telefonistes en pr-meisjes brengt geen klaarheid: de heren houden zich incommunicado. Knappe marketing: heb je geen geld, dan is er altijd nog schandaal of verwarring. Morgen kan alles weer anders zijn. Bij Zentropa zitten de beste rotjesgooiers van Europa.

Coen van Zwol is filmredacteur