PvdA en VVD maken zich zorgen om lokale verkiezingen vandaag

Verkiezinkjes zijn het, geen verkiezingen. Vier gemeenten, 296.593 inwoners – één tweehonderste van de Nederlandse bevolking. In absolute aantallen zijn de tussentijdse verkiezingen vandaag, noodzakelijk vanwege gemeentelijke herindelingen per 1 januari, klein bier.

Toch zal vanavond op het Binnenhof met bovengemiddelde interesse gekeken worden naar het oordeel van de kiezers in Alphen aan de Rijn, Leeuwarden, Heerenveen en de Friese Meren. Verkiezingen op lokaal niveau zijn weliswaar niet representatief voor de stemming in het hele land, bijvoorbeeld door de vele plaatselijke partijen, maar ze kunnen wel een vliegwiel in werking stellen.

Regeringspartij VVD kan daarover meepraten. In november 2009 behaalden de liberalen een klinkende zege bij herindelingsverkiezingen in Venlo. Een half jaar later werd de partij bij de Tweede Kamerverkiezingen de grootste van het land. Het één volgde niet automatisch uit het andere – maar ‘Venlo’ had wel het geloof in eigen kunnen versterkt.

Nu vormen de verkiezingen de eerste electorale test voor de regeringscoalitie van VVD en PvdA. De kopstukken van beide partijen hebben dan ook intensief campagne gevoerd in de vier gemeenten. Premier en VVD-leider Mark Rutte bezocht Friesland diverse keren.

PvdA-leider Diederik Samsom bivakkeerde er zelfs een week lang om de plaatselijke kandidaten te ondersteunen. Zijn partij is traditioneel ijzersterk in Friesland – een verlies daar zou gevoelig zijn. Hetzelfde geldt voor de VVD in Alphen.

De reacties zijn vanavond vermoedelijk voorspelbaar. Partijen die winnen, zien de bevestiging dat ze landelijk op de goede weg zijn; verliezers relativeren de uitslag. Maar binnenskamers zal het gesprek doorgaan.