Moeder ‘Controlia’ verstikt haar verwende zoon volledig

In de openingsscène van de Roemeense film Child’s Pose klaagt Cornelia steen en been over haar zoon Barbu. Hij is ondankbaar, hondsbrutaal en heeft ook nog eens een vreemde vriendin. Even later ondervraagt ze nieuwsgierig haar schoonmaakster, die ook bij haar zoon poetst, over Barbu. Cornelia is zo verontwaardigd dat haar zoon de boeken die zij hem gaf ongelezen liet, dat ze niet ziet dat de schoonmaakster hoogst ongelukkig is met het afgedwongen gesprek.

Deze sterke beginscènes illustreren de wurggreep waarin Cornelia haar enige zoon al jarenlang houdt – haar echtgenoot noemt haar ‘Controlia’. Wat dertiger Barbu ook probeert, hij komt niet van haar los. Ze verduidelijken ook het middenklassemilieu van Cornelia, die van beroep binnenhuisarchitect is. Cornelia heeft een keurige culturele smaak. De romans die zij Barbu gaf zijn van Nobelprijswinnaars Herta Müller en Orhan Pamuk. Hoe kan hij die nou niet lezen?

Cornelia draagt een bontjas, bezoekt een operamasterclass en geeft een feestje voor haar zestigste verjaardag in een chic restaurant. Hier luisteren de nieuwe rijken (en oude communistische partijelite) van Boekarest naar de nieuwste roddels en proberen ze elkaar intellectueel af te troeven.

Alles verandert als Cornelia een telefoontje krijgt: Barbu heeft een 14-jarig kind doodgereden. Hoe triest dit ook is, het verschaft haar wel de kans om zich, net als vroeger, intensief met Barbu’s leven te bemoeien. Ze schuwt geen middel om Barbu vrij te krijgen, ze laat de naam van een belangrijke connectie vallen, en zwaait met steekpenningen. Ook biedt ze aan de begrafenis te betalen van het slachtoffer, niet zozeer uit schuldgevoel maar om de familie van het dode kind gunstig te stemmen: dan trekken ze misschien hun aanklacht tegen haar geliefde zoon in.

Regisseur Calin Peter Netzer liet in interviews weten dat Child’s Pose, dat in Berlijn de Gouden Beer won, over het morele failliet van het nieuwe Roemenië gaat waar corruptie aan de orde van de dag is. Hierover vertelt Child’s Pose echter niets nieuws maar bevestigt slechts bestaande clichés over Oost-Europese landen. De film is interessanter in de tekening van de verstikkende relatie tussen de dominante Cornelia en haar verwende zoon. Die baseerden Netzer en coscenarist Razvan Radulescu op herinneringen aan hun eigen moeders. Het soms wat rusteloze camerawerk dat grotendeels vanaf de schouder is gedraaid en de acteurs vooral in close-up laat zien, weerspiegelt het claustrofobische karakter van de moeder-zoonrelatie.

Dit stijlmiddel biedt de acteurs wel bij uitstek de kans te schitteren, met Luminita Gheorghiu als de manipulatieve en egoïstische Cornelia als uitschieter.

André Waardenburg