Lange, pijnlijke reis van twee geliefden

Een vrouw gooit zich achterover op het bed. „Dit is het inferno”, fluistert ze in de voorstelling Vermogen van Mugmetdegoudentand. Met haar man keert ze in een Mercedes terug uit Kroatië, waar ze hun vakantiehuis te koop aanbieden. Tweeduizend kilometer langs de snelweg, en tijd te over voor pijnlijke bekentenissen. Hij heeft een verzwegen zoon. Zij blijkt te werken voor een malafide Chinees bedrijf, dat al het Nederlandse water heeft opgekocht.

Vernuftig creëren Lineke Rijxman en Willem de Wolf een roadmovie op het toneel. Twee zwartleren autostoelen staan naar de zaal gericht. De reizigers overnachten in sleetse hotels en drinken koffie bij benzinestations. Die landerige sfeer van leegte en ‘onderweg’-zijn vormt het hart van de voorstelling. Man en vrouw zijn tot elkaar veroordeeld; De Wolf zwijgt indrukwekkend, Rijxman probeert telkens haar gesloten man te bereiken. Haar inzet is mooi en roerend. Alleen de song Sound and Vision van David Bowie geeft de man geluk. Hij droomt ervan als Bowie te zijn, maar hij is werkloos socioloog.

Van begin af aan staat hun verhouding onder hoogspanning; hun liefde is ijzig en hard. De dialogen zijn bij vlagen liefdevol, maar vooral bitter en machteloos. Vermogen is een ongemakkelijke voorstelling. Het nadeel is dat de verhaallijnen abrupt worden ingezet en weer verdwijnen. Er is geen dwingende dramaturgie, die de toeschouwer meeneemt. Wel zijn er losse scènes die prachtig zijn, zoals de dreiging door de politie die het tweetal aanhoudt wegens snelheidsovertreding. Dat moment toont Rijxman en De Wolf op hun best: in verwarring en onzekerheid zoeken ze elkaars troost en omhelzing. Maar opeens begint het kissebissen weer verdwijnt de tedere innigheid. Dat is jammer. Want die schaarse toenaderingsscènes zijn verrassend subtiel.

Kester Freriks