Give’em hell, Robbie!

Burgemeester Ford van Toronto ligt onder vuur door video’s waarin hij woede-uitbarstingen heeft en crack rookt Toch blijft hij populair De gewone man moet namelijk niets weten van de trendy stadselite

Burgemeester Rob Ford van Toronto tijdens ‘Take your kids to work day’ eerder deze maand. Vorige week gaf hij toe crack te hebben gerookt, maar zei niet te zullen opstappen. Hij wil zich over een jaar weer verkiesbaar stellen als burgemeester. Foto Reuters

correspondent canada

Omringd door veiligheidsmensen en achtervolgd door een horde journalisten en cameralieden baant Rob Ford, de burgemeester van de Canadese stad Toronto, zich een weg naar zijn kantoor op het stadhuis. Omstanders roepen hem steunbetuigingen toe: „We houden van u, burgemeester Ford!” En: „Geef ze ervan langs, Robbie!”

Verslaggevers vuren vragen af op de lijvige burgemeester, die zijn ambtsketen om heeft: welke stappen denkt hij dat de gemeenteraad tegen hem zal ondernemen bij de zitting van deze week? En is hij van plan om iets aan zijn persoonlijke problemen te doen? „Ik ga niet weg, geloof me”, is het enige dat hij kwijt wil, voordat hij verdwijnt achter de deuren van zijn kantoor.

Alsof er niets aan de hand is, heeft Ford vlak daarvoor een toespraak gegeven bij het oorlogsmonument in het centrum van de grootste stad van Canada, bij een plechtigheid van Remembrance Day – zijn eerste openbare optreden sinds hij vorige week toegaf crack te hebben gebruikt. En stiekem gemaakte videobeelden opdoken waarin hij wild tekeergaat en dreigt iemand te zullen vermoorden.

Er is dus wel wat aan de hand – en Toronto zet zich schrap voor verdere onthullingen over de nu wereldberoemde burgemeester. Canadese media brengen hem in verband met drugscriminelen. Een persoonlijke vriend van Ford zit vast op beschuldiging van afpersing rond videobeelden waarop Ford te zien zou zijn terwijl hij een crackpijp rookt. De video viel deze zomer in handen van de politie toen een drugs- en wapenbende werd opgerold in een arme buitenwijk.

Bovendien staat Ford, die heeft beloofd het drugsgeweld in de stad hard aan te pakken, zelf op surveillancebeelden van de politie. Hij is vastgelegd tijdens nachtelijke ontmoetingen op parkeerplaatsen, bij uitwisseling van pakketjes. Zijn telefoon is door de politie afgeluisterd. Ford is niet gearresteerd of in staat van beschuldiging gesteld, maar de schijn zit hem in toenemende mate tegen.

„Hij heeft de hele stad in verlegenheid gebracht”, zegt Ed Zwolinski, een inwoner van Toronto op het plein voor het stadhuis. „Ik zou me al voor hem schamen als hij takelwagens bestuurde voor de gemeente, maar hij is burgemeester. Ik werk als leraar, mijn gedrag moet aan bepaalde maatstaven voldoen. We mogen dit niet zomaar laten passeren.”

Velen in Toronto zijn het daarmee eens. Kranten als de Toronto Star en de Globe and Mail hebben opgeroepen tot zijn aftreden.

Er heerst aarzeling

Maar daar denkt Ford niet aan. En er heerst aarzeling over de vraag hoe hij dan moet worden aangepakt. Er bestaat geen mechanisme om de burgemeester weg te sturen – mede omdat dat nooit nodig is geweest in Toronto, ooit omschreven als ‘New York bestuurd door Zwitsers’.

Bovendien is er terughoudendheid om Ford aan te pakken. In de uitgestrekte buitenwijken van Toronto is hij juist heel populair. Daar staat hij bekend als de kampioen van de gewone man, die met succes tegenwicht biedt aan de trendy elite van het centrum. Zijn kiezers hebben het gehad met beoefenaars van yoga en lattedrinkers die alles beter weten. Ford heeft geen boodschap aan politieke correctheid, hij staat een fiscaal conservatief beleid voor als dat van de Tea Party. Hoe harder hij wordt afgekraakt, hoe meer zijn aanhangers van hem houden.

„Hij is een prima burgemeester, hij doet zijn werk goed”, zegt Ray Edwards, die Ford blijft steunen. „Wat hij in zijn eigen tijd doet, moet hij zelf weten. Hij gaat op een verantwoordelijke manier met belastinggeld om. Zijn voorganger deed dat niet, die liet een miljardenschuld achter. Waarom is dat geen schandaal? Als je links bent, kom je overal mee weg. De liberale media hebben het altijd op Ford gemunt.”

Die kloof tussen rijke, hippe stedelingen en inwoners van de buitenwijken die zich niet herkennen in hun vooruitstrevendheid borrelt al jaren in Toronto, een metropool die onstuimig groeit. Sinds de stad in 1998 is samengevoegd met een aantal lijvige voorsteden tot één megagemeente, zijn de inwoners van de buitenwijken in de meerderheid – een feit dat leidde tot de onwaarschijnlijke verkiezing van Ford tot burgemeester in 2010. De volgende verkiezingen zijn over een jaar.

Edwards denkt dat de rol van Ford nog niet is uitgespeeld. De gemeenteraad is van plan hem op te roepen enige tijd vrij te nemen. „Ik denk dat hij zich een tijdje terugtrekt om af te kicken, en dan terugkomt”, voorspelt Edwards. „En dan wint hij de volgende verkiezingen.”