Twee Toronto’s botsen over Ford

Centrum en buitenwijken denken totaal anders over de burgemeester, die in opspraak is geraakt wegens videobeelden waarop hij crack rookt en dreigt iemand te vermoorden.

Burgemeester Rob Ford staat op 31 oktober de pers te woord over het onderzoek dat de politie naar hem instelt. Foto Reuters

Omringd door veiligheidsmensen en achtervolgd door een horde journalisten en cameralieden baant Rob Ford, de burgemeester van de Canadese stad Toronto, zich een weg naar zijn kantoor op het stadhuis. Omstanders roepen hem steunbetuigingen toe: „We houden van u, burgemeester Ford!” En: „Geef ze ervan langs, Robbie!”

Verslaggevers vuren vragen af op de lijvige burgemeester, die zijn ambtsketen om heeft: welke stappen denkt hij dat de gemeenteraad tegen hem zal ondernemen bij de zitting van deze week? En is hij van plan om iets aan zijn persoonlijke problemen te doen? „Ik ga niet weg, geloof me”, is het enige dat hij kwijt wil, voordat hij verdwijnt achter de deuren van zijn kantoor.

Alsof er niets aan de hand is, heeft Ford vlak daarvoor een toespraak gegeven bij het oorlogsmonument in het centrum van de grootste stad van Canada, bij een plechtigheid van Remembrance Day – zijn eerste openbare optreden sinds hij vorige week toegaf crack te hebben gebruikt, en stiekem gemaakte videobeelden opdoken waarin hij wild tekeer gaat en dreigt iemand te zullen vermoorden.

Onthullingen

Er is dus wel wat aan de hand – en Toronto zet zich schrap voor verdere onthullingen over de nu wereldberoemde burgemeester. Canadese media brengen hem in verband met drugscriminelen. Een persoonlijke vriend van Ford zit vast op beschuldiging van afpersing rond videobeelden waarop Ford te zien zou zijn terwijl hij een crackpijp rookt. De video viel deze zomer in handen van de politie toen een drugs- en wapenbende werd opgerold in een arme buitenwijk.

Bovendien staat Ford, die heeft beloofd het drugsgeweld in de stad hard aan te pakken, zelf op surveillancebeelden van de politie. Hij is vastgelegd tijdens nachtelijke ontmoetingen op parkeerplaatsen, en bij uitwisseling van pakketjes. Zijn telefoon is door de politie afgeluisterd. Ford is niet gearresteerd of in staat van beschuldiging gesteld, maar de schijn zit hem in toenemende mate tegen.

„Hij heeft de hele stad in verlegenheid gebracht”, zegt Ed Zwolinski, een inwoner van Toronto op het plein voor het stadhuis. „Ik zou me al voor hem schamen als hij takelwagens bestuurde voor de gemeente, maar hij is burgemeester. Ik werk als leraar, mijn gedrag moet aan bepaalde maatstaven voldoen. We mogen dit niet zomaar laten passeren.”

Velen in Toronto zijn het daarmee eens. Volgens raadslid Denzil Minnan-Wong heeft de burgemeester „geen morele autoriteit meer op het gebied van misdaad en veiligheid, en drugsbeleid”. Kranten als de Toronto Star en de Globe and Mail hebben opgeroepen tot zijn aftreden.

Maar daar denkt Ford niet aan, en er heerst aarzeling over de vraag hoe hij dan moet worden aangepakt. Er bestaat geen mechanisme om de burgemeester weg te sturen – mede omdat dat nooit nodig is geweest in Toronto, ooit omschreven als ‘New York bestuurd door Zwitsers’. De provincie Ontario, geworteld in het loyalisme aan de Britse kroon, heeft afzetting van gezagsdragers niet bepaald in de genen.

Bovendien is er terughoudendheid om Ford aan te pakken; in de uitgestrekte buitenwijken van Toronto is hij juist heel populair. Daar staat hij bekend als de kampioen van de gewone man, die met succes tegenwicht biedt aan de trendy elite van het centrum. Zijn kiezers hebben het gehad met beoefenaars van yoga en latte-drinkers die alles beter weten. Ford heeft geen boodschap aan politieke correctheid, en staat een fiscaal conservatief beleid voor als dat van de Tea Party. Hoe harder hij wordt afgekraakt, hoe meer zijn aanhangers van hem houden.

„Hij is een prima burgemeester, hij doet zijn werk goed”, zegt Ray Edwards, die Ford blijft steunen. „Wat hij in zijn eigen tijd doet, moet hij zelf weten. Hij gaat op een verantwoordelijke manier met belastinggeld om. Zijn voorganger deed dat niet, die liet een miljardenschuld achter. Waarom is dat geen schandaal? Als je links bent, kom je overal mee weg. De liberale media hebben het altijd op Ford gemunt.”

Megagemeente

Die kloof tussen rijke, hippe stedelingen en inwoners van de buitenwijken die zich niet herkennen in hun vooruitstrevendheid borrelt al jaren in Toronto, een metropool die onstuimig groeit. Sinds de stad in 1998 is samengevoegd met een aantal lijvige voorsteden tot één megagemeente, zijn de inwoners van de buitenwijken in de meerderheid – een feit dat leidde tot de onwaarschijnlijke verkiezing van Ford tot burgemeester in 2010. De volgende verkiezingen zijn over een jaar.

De controverse rond Ford heeft die tegenstelling verder op scherp gezet. Zwolinski pakt een stuk krijt uit een doosje dat is neergezet om mensen in staat te stellen hun boodschappen op de muren en op de stoep te kalken bij het stadhuis. „Blijf alstublieft in Etobicoke”, schrijft hij, doelend op de buitenwijk waar Ford vandaan komt. „Daar houden ze van u, hier niet.”

Maar Edwards denkt dat de rol van Ford nog niet is uitgespeeld. De gemeenteraad is van plan hem op te roepen enige tijd vrij te nemen. „Ik denk dat hij zich een tijdje terugtrekt om af te kicken, en dan terugkomt”, voorspelt Edwards. „En dan wint hij de volgende verkiezingen.”