Straf voor redden van economie

Duitsers vallen ECB-president Draghi te hard aan, vindt Mel Krauss.

Deflatie moet worden gezien als een kanker waarbij een ons voorkoming een pond genezing waard is. Schulden worden steeds meer waard en de economie zakt weg in een spiraal van dalende prijzen en lonen met stijgende werkloosheid.

De Europese Centrale Bank hoefde dus niet te wachten op de laatste voorspellingen. In oktober kwam de inflatie in de eurozone al uit op een schokkende 0,7 procent, terwijl 0,9 procent werd verwacht. Op zijn minst staat Europa een lange periode van lage inflatie te wachten. Omdat de ECB dit zo wil houden, trad de raad van bestuur de afgelopen week krachtdadig op.

Toch wordt de ECB door Duitse commentatoren beschuldigd van een paniekingreep. Maar we verwijten de chirurg dat toch ook niet als de gegevens duiden op een verhoogd risico dat de tumor kwaadaardig is en hij of zij deze weg gaat snijden? De renteverlaging was net zo’n gedurfde en noodzakelijke stap om te voorkomen dat Europa het nieuwe Japan wordt.

Jammer voor ECB-president Mario Draghi, die in Duitsland het verwijt krijgt dat hij de rente alleen verlaagt ten behoeve van zijn vrienden thuis in Italië. Al een paar maanden hield hij al de meerderheid van duiven in het ECB-bestuur in bedwang die uit eerbied voor Draghi verlangen naar eenheid hun zin maar niet doordreven. Al meer dan eens koos Draghi de kant van de haviken en verhinderde hij renteverlaging. In het bestuur werd zelfs gemopperd dat de Italiaan te Duits was. Nu wordt hij door Duitsers aangevallen omdat hij te Italiaans is. De insinuaties creëren alleen maar verdeeldheid. Klaas Knot, die tegen de verlaging stemde, wordt nu ook onterecht beschuldigd van nationalisme.

Maar het verwijt tegen Draghi is onzinnig. Als Draghi de Italianen aan een renteverlaging wilde helpen, had hij toch wel eerder gehandeld? Hij had daar zonder meer de steun voor. De ECB-verlaging is in het belang van alle Europeanen, Duitsers inbegrepen.

Net als de economieën aan de rand van Europa profiteert Duitsland als exportland van een zwakkere euro. Het ECB-optreden heeft alleen maar de meevaller voor spaarders ongedaan gemaakt door de dalende inflatie. Ook moet de renteverlaging de stroom van ‘veilig geld’ naar Duitsland indammen, door aan de rand van Europa de kou uit de lucht te halen. Elk maatregel die schuldenlanden helpt, verlicht de druk op de Duitse belastingbetaler om het zuiden geld te verstrekken ter leniging van tekorten.

Doordat de lagere inflatie de reële rentelast hoger maakte, raakten de schuldenlanden zozeer in een wurggreep dat ze alleen dankzij een renteverlaging weer iets vrijer kunnen ademen. Het noorden en het zuiden zitten aan elkaar vast. Het is in het belang van heel Europa dat de gevolgen van deflatie voor schulden worden verzacht. Eenzelfde logica geldt in het geval van de Europese banken.

Als deflatie om de hoek loert, ga je niet staan juichen, maar treed je op – precies wat de raad van bestuur van de ECB heeft gedaan.

Melvyn Krauss is emeritus hoogleraar economie aan New York University.