Maar doodslaan deed hij wel

Duitse serie draait om het doorgronden van de psyche van de misdadiger.

Strafrechtadvocaat Friedrich Leonhardt (Josef Bierbichler) biedt zijn cliënten een luisterend oor. „Ik hoef niet te weten wat er echt is gebeurd.”

Tijdens hun huwelijksreis in Italië zijn de jonge Fähners nog gelukkig. Op het strand plaagt Ingrid haar Friedhelm, met haar natte lichaam gaat ze bovenop hem zitten. Hij lacht, zij lacht. Ze kussen elkaar. „Beloof je dat je voor altijd bij me blijft?’’, vraagt Ingrid plotseling angstig. Friedhelm aait over haar gezicht. „Ik beloof het.” Hij kan ook niet weten dat ze even later verandert in een kettingrokende dragonder met schelden en schreeuwen als liefste hobby’s. Veertig jaar lang ondergaat hij haar terreur, hij heeft het nu eenmaal beloofd. Op een dag knapt er iets. Friedhelm slaat Ingrids hersens in met een bijl. En nog eens, en nog eens. Eindelijk, denkt de kijker, ik had haar twintig jaar eerder al vermoord.

In Verbrechen (Duits voor ‘misdaden’) zijn de daders eerder slachtoffers dan bullebakken. Iedere aflevering, in totaal zijn het er zes, staat op zichzelf en draait om iemand die de wet heeft overtreden. Ze kloppen aan bij strafrechtadvocaat Friedrich Leonhardt (Josef Bierbichler). Leonhardt luistert en verdedigt, maar oordeelt niet. „Een strafrechtadvocaat hoeft niet per se te weten wat er echt is gebeurd. Het is slechts zijn taak om zijn cliënten te verdedigen”, zijn de woorden waar iedere aflevering mee eindigt.

Leonhardt verdedigt de man die zijn vrouw vermoordt, de jongen die schapen de ogen uitsteekt en de straatschoffies de verantwoordelijk zijn voor de moord op de buurtkapper; hij sterft met een bezemsteel in zijn kont. Deze mensen zijn niet slecht, blijkt steeds weer, het zijn de omstandigheden die ze tot hun daden dreven. In iedereen schuilt een misdadiger, leert de kijker van zijn sympathie voor de criminelen. In deze serie zit de spanning niet in het vinden van de dader, maar in het doorgronden van zijn psyche.

Verbrechen is gebaseerd op de gelijknamige korte verhalenbundel – een schitterend debuut – van de in Berlijn gevestigde strafrechtadvocaat Ferdinand von Schirach. Von Schirach baseerde zijn boek losjes op zaken die hij in zijn praktijk behandelde. In Duitsland is het een bestseller en in Nederland werd Misdaden lovend gerecenseerd. Bewondering is er vooral voor zijn schrijfstijl. Von Schirachs teksten zijn feitelijk en vrij van opsmuk, maar geschreven door iemand met een bijzonder oog voor detail. Dat sobere lijkt onmogelijk over te brengen in een misdaadserie. Producent Oliver Berben heeft het niet eens geprobeerd. Het verhaal wordt flitsend verteld: bombastische muziek, felgekleurde pictogrammen van moordwapens. Dat is niet erg, de boodschap blijft bewaard. De serie is spannender dan het boek, het boek laat meer aan de verbeelding over.

Het is ook terecht dat Verbrechen, een initiatief van de Duitse zender ZDF, op een populair tijdslot werd uitgezonden: zondag om 22.00 uur. Binnenkort op dat tijdstip ook de verfilming van Schuld, Von Schirachs tweede korte verhalenbundel. Dat zijn gitzwarte verhalen waarin de dader ook vaak als winnaar uit de bus komt. Allee, in in Schuld zijn de daders monsters zonder menselijke kant.

Kim Bos