Leiden toont kleine schatten uit Petra

Tèterètètè, tèterè! Sinds de film Indiana Jones and the Last Crusade (1989) klinkt er trompetgeschal als vanuit de smalle kloof de Siq opeens de gevel van het Schathuis zichtbaar wordt. Misschien niet in het echt, maar wel in gedachten want nergens kun je beter tijdreizen dan hier. We zijn in Petra, het wonder van de woestijn in Jordanië, een stad die in de oudheid zo’n 30.000 inwoners telde maar al snel in verval raakte. In het begin van de negentiende eeuw werd de zo goed als verlaten stad herontdekt en de uit het zandsteen gehakte gevels lijken nu nog gisteren uit de rots gehakt. Of wij zijn opeens 2.000 jaar terug in de tijd geteleporteerd. De historische sensatie op grote schaal.

Petra is sinds het in de jaren tachtig door de Unesco op de werelderfgoedlijst werd gezet en het door Steven Spielberg als filmdecor werd gebruikt, een toeristische trekpleister geworden – er komen nu 700.000 bezoekers per jaar. Aan deze stad van roze steen, ooit bewoond door de Nabateërs, wijdt het Rijksmuseum van Oudheden nu een tentoonstelling. Met Petra blijkt het dan anders dan met veel historische vindplaatsen. Vergeleken met de schitterende gebouwen ogen de overige materiële vondsten mager. Meestal is het andersom; de gebouwen zijn ruïnes, de bodem geeft veel spectaculaire kleine schatten prijs. Wat er op deze expositie, die werd samengesteld uit het bezit van musea in Nederland, Jordanië en Basel, aan standbeelden, kapitelen, olielampjes, kruiken en sieraden wordt getoond, hoe mooi soms ook, blijft minder tot de verbeelding spreken dan de stad zelf.

Voor een deel is dat luxeprobleem ondervangen door de wanden van de expositie met grote foto’s van Petra te beplakken. En een aparte ruimte is gewijd aan de schilderijen en beelden die de Nederlandse kunstenaar Gerti Bierenbroodspot in Petra heeft gemaakt. Die dingen doen het verlangen om Petra zelf te zien nog toenemen. Hoeveel Nederlanders dat al deden, is te zien op een wand waarvoor bezoekers foto’s van zichzelf in Petra kunnen insturen. Wie erbij wil hangen, wordt op zijn wenken bediend. Bij de deur liggen folders van de VVV van Jordanië, een van de sponsors van de tentoonstelling.