Er zit veel pit in, en hij heeft een aan-uitknop

K10 Workingdogs verkoopt honden aan legers over de hele wereld Een goede hond heeft geen angst en bijt op commando Het zijn een soort topsporters

In het halfdonker van een oude schuur staat Jasper Schoenmakers, eigenaar van K10 Workingdogs. Hij kijkt goedkeurend. „This is a nice dog”, mompelt ook de Britse oud-militair die naast hem staat. Ze kijken naar Paco, een herdershond, die half piepend, half blaffend aan de riem van zijn begeleider hangt. Voorpoten in de lucht, achterpoten trillend op de grond, kwijl druipend uit zijn bek.

Zodra zijn begeleider hem loslaat, springt de hond op zijn belager af, zijn tanden zinken in de stof van het beschermende pak dat die draagt. De man begint te kermen, net echt. Maar de hond laat zich niet afleiden, keer op keer probeert hij de kuit waar hij zijn kaken in heeft gezet aan flarden te scheuren.

Paco, dertig kilo agressie aan een riem.

De oud-militair is zich aan het oriënteren op de aanschaf van honden voor een Brits beveiligingsbedrijf. „Goede beveiligingshonden zijn schaars, zeker als je ze in grote hoeveelheden nodig hebt.” Hij hoopt dat Schoenmakers’ bedrijf uitkomst biedt.

En dat zou zomaar kunnen. K10 Workingdogs levert dit jaar rond de zeshonderd honden af, zowel beveiligingshonden als speurhonden. De afgelopen jaren waren dat er nog meer: tussen de achthonderd en duizend per jaar. De economische crisis én de terugtrekking van het Westen uit Afghanistan hebben gevolgen voor de verkoop.

De beveiligingshonden zijn bijters, vooral herderachtigen (Hollands, Duits, Mechels). De speurhonden zijn jachthonden, met name labradors. Ze worden op twee plekken getraind, in Noord-Limburg en in Brabant. Daarnaast is er nog een vestiging in San Antonio (Texas) en één in Nottingham (Groot-Brittannië). Kopers zijn beveiligingsbedrijven, nationale legers en de douane.

Op het commando ‘af’, wordt Paco meteen weer kalm. Zijn begeleider geeft hem een aai over zijn kop, klopt hem even op zijn zij. Schoenmakers is tevreden. „Hier zit veel pit in, maar hij heeft ook een aan-uitknop.” Met nog drie maanden extra training heeft de hond potentie voor het eliteteam van een leger, maar de kans is groot dat hij eerder verkocht wordt.

Grootste klant? Amerika

Zelf is Jasper Schoenmakers meer „zakenman en netwerker” dan hondenfanaat. Hij traint de honden niet, dat doet Dogcenter Holland. In die training worden de eigenschappen van de honden versterkt: bij de herders hun waakse en verdedigende karakter, bij de labradors hun natuurlijke zoekdrift. Bovendien zijn labradors publieksvriendelijk, waarmee ze geschikt zijn voor vliegvelden, stations en dergelijke.

Schoenmakers vliegt intussen de wereld over voor conferenties, lezingen en om nieuwe klanten aan zijn hondenimperium te binden. Het Amerikaanse leger is zijn grootste klant. Vier keer per jaar komen de Amerikanen honden uitzoeken: tien à vijftien Amerikaanse militairen en medewerkers van de Transport Safety Administration, met eigen trainers én dierenartsen, keuren de honden op werklust, vaardigheid en gezondheid. Een goede beveiligingshond toont geen angst en bijt op commando. Een goede speurhond heeft een gezonde werklust, hij moet altijd willen zoeken.

De honden die door de selectie komen, vliegen via de Amerikaanse militaire basis in Ramstein, Duitsland, naar Texas. In Schoenmakers’ centrum in San Antonio komen de honden bij van hun vlucht. De Amerikanen leiden ze vervolgens verder op voor het leger.

Schoenmakers noemt zijn band met de Amerikanen „heel bijzonder’. Hij heeft een contract met de Amerikaanse binnenlandse veiligheidsdienst, waar ook de kustwacht en de douane onder vallen. Het vijfjarige contract (ter waarde van vijf miljoen dollar) in combinatie met de Amerikaanse legerhonden die hij levert, maakt Schoenmakers een van de grootste werkhondenleveranciers ter wereld. Riemen, muilkorven en voer verkoopt hij er vaak bij.

En aan Syrië levert hij niet

Legerhonden gelden in de export als producten, niet als wapen. Ook als ze getraind zijn om „iemand op te knappen”, jargon voor aanvallen. Dat houdt in dat Jasper Schoenmakers zijn dieren over de hele wereld mag leveren, tenzij er een handelsembargo geldt.

Maar Schoenmakers heeft zijn éigen grenzen. Op Intersec, een grote beveiligingsbeurs in Dubai, kreeg hij naar eigen zeggen een paar maanden geleden aanvragen uit Syrië. „Die lever ik dus niet. Maar als het regime daar eenmaal gevallen is, wordt het land mijn klant. Een jaar of een half jaar na de val gaan wij er aan de gang.” Dat landen op voet van oorlog staan met elkaar maakt weinig uit in de hondenhandel. Schoenmakers levert aan bijna de gehele Arabische wereld, maar ook aan Israël en de VS.

Bij K10 Workingdogs worden geen honden gefokt, omdat pas vanaf een maand of tien duidelijk is of een hond een goed arbeidsethos heeft. Marktplaats.nl en dierenasiels zijn belangrijke leveranciers. Honden die in gezinssituaties niet te houden zijn, kunnen het juist heel goed doen als werkhond. „Voor ons is het niet erg als ze blaffen en bijten”, zegt Schoenmakers, die zijn honden graag vergelijkt met auto’s.

Paco, vindt hij, is een „BMW met Ferraripotentie”: veel pit en in staat tot goede prestaties, mits er een goede begeleider bij is. „Geef je zo’n goeie auto aan iemand die net z’n rijbewijs heeft, dan wordt het niks. Die kan beter in een klein autootje met minder vermogen beginnen. Zo is het ook met honden.”

En iedere hond heeft zijn eigen talenten. Een hond die twee keer per dag een auto moet besnuffelen bij een hotel, zou niet de hele dag naar bermbommen kunnen zoeken in Afghanistan. Terwijl de hond die het in Afghanistan goed doet, zich weer te pletter zou vervelen bij het hotel.

De honden mogen geen enkele afwijking vertonen. De heupen en knieën van elke mogelijk te kopen hond worden vooraf onderzocht door een dierenarts. Is er ook maar het geringste vermoeden op een slecht gestel, dan wordt de hond afgewezen. „Het zijn de topsporters onder de honden”, zegt Schoenmakers. „Ze moeten in topconditie zijn.”

Bang dat zijn honden een spuitje krijgen wanneer ze eenmaal niet meer kunnen werken, is hij niet. „Daarvoor zijn ze te duur. Legerhonden bijvoorbeeld, gaan vaak met pensioen bij een beveiligingsbedrijf. In Amerika is er een speciaal herplaatsingsprogramma voor oude werkhonden. Of ze blijven bij hun begeleiders.”