Verdrag moet crisis bestrijden

Het beoogde vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten moet het grootste worden uit de geschiedenis. Beide zijden zien in het verdrag, bijgenaamd de ‘economische NAVO’, kans op economische groei om de crisis te bestrijden.

Een vrijhandelsverdrag tussen de twee grootste economische blokken ter wereld werd begin dit jaar op de agenda gezet toen president Obama groen licht gaf. De EU drong daar al sinds 2011 op aan.

De twee zijden bij de onderhandelingen over het akkoord zijn samen verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de wereldwijde economische productie. De VS en de EU vormen bij elkaar een markt van ongeveer 800 miljoen mensen. Met handel in goederen en diensten tussen de twee economische grootmachten is jaarlijks bijna 750 miljard euro gemoeid.

Volgens een Duitse studie zou een verdrag aan beide kanten van de oceaan een groot aantal banen opleveren: meer dan 1 miljoen in de VS en ruim 1,3 miljoen in de EU. Binnen de EU zou Groot-Brittannië de grootste winnaar zijn, met 400.000 nieuwe arbeidsplaatsen. In Nederland zouden er 30.000 banen bijkomen. Landen buiten de twee blokken zouden juist lijden onder een akkoord, wegens verminderde leveranties aan de twee partners.

Doel van het verdrag is niet alleen om handelstarieven te schrappen – die liggen met gemiddeld 4 procent al relatief laag bij trans-Atlantische handel – maar vooral ook om zogenoemde non-tariff barriers weg te nemen: regels en standaarden die het voor bedrijven moeilijk maken om hun goederen en diensten aan te bieden aan de overkant van de oceaan.

Volgens critici staan bij versoepeling van eisen aan multinationale ondernemingen de belangen van consumenten op de tocht. Zo zullen onderhandelaars zich buigen over regels rond voedselveiligheid, financiële dienstverlening, privacy en informatie op verpakkingen. Geschillen gaan over striktere regels in Europa, bijvoorbeeld over genetisch gemanipuleerde landbouw. Europa wil dat Washington wetten schrapt die van Amerikaanse staten eisen dat ze aanbestedingen doen bij binnenlandse bedrijven.

Met toenadering op het gebied van handel tussen de VS en de EU kunnen beide zijden samen sterker staan tegenover de derde economische grootmacht, China, en opkomende economieën als Rusland.

Na een onderhandelingsronde in Brussel deze week komen beide zijden in december opnieuw bij elkaar in Washington. Verwacht wordt dat de onderhandelingen enkele jaren gaan duren.