...maar kostendekkende vergoeding blijft nodig

Kortzichtig, die plannen om te bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand, meent Titia Korff.

Strafrechtadvocaten staken vandaag tegen de voorgenomen bezuinigingen op de gefinancierde rechtsbijstand. Dit doen zij niet voor hun eigen portemonnee, dit doen zij voor u. Stel, u hebt een minimumloon en gaat wat drinken met vrienden. De kroeg sluit en als u naar buiten stapt, ontstaat een vechtpartij. De politie komt en houdt u aan. Uw vrienden zeggen dat u slechts een omstander was, maar u wordt zonder pardon meegenomen. De volgende dag wordt u – kosteloos – bezocht door een piketadvocaat die u adviseert om een verklaring af te leggen en de namen van uw vrienden, die kunnen getuigen, te noemen. Tevergeefs, want de politie hoort deze personen niet als getuigen. U wordt voorgeleid; de rechter-commissaris besluit uw voorarrest veertien dagen te verlengen. U wordt overgebracht naar het Huis van Bewaring. De mogelijkheid bestaat dat u uw baan verliest als u nog langer vast blijft zitten. U bent dan ook aangewezen op uw advocaat om ervoor te zorgen dat uw vrienden als getuigen worden gehoord zodat een verzoek kan worden gedaan door uw advocaat om u in vrijheid te stellen.

Als de voorgenomen bezuinigingen worden doorgevoerd, dan kan de advocaat in dit stadium van de procedure deze werkzaamheden slechts verrichten als u ervoor betaalt. Kunt u dat niet, dan heeft u pech. Eén van de bezuinigingen bestaat namelijk uit het wijzigen van het moment waarop aan de cliënt die vastzit gefinancierde rechtshulp wordt toegekend.

Op de advocatuur rust een belangrijke taak om juist in de eerste periode na de aanhouding te voorkomen dat de cliënt onnodig lang van zijn vrijheid wordt beroofd. Er zal bijstand verleend moeten worden tijdens politieverhoren. De advocaat zal spoedig zelf om getuigen moeten verzoeken. Hij dient stukken te verzamelen ter onderbouwing van zijn verweren. Hoe de werkzaamheden van de advocaat in deze tussenliggende periode vergoed moeten worden is een probleem dat de politiek bij de advocatuur legt – en daarmee ook bij u.

Deze werkzaamheden zijn doorslaggevend om met succes bij de rechtbank om invrijheidstelling van de cliënt te verzoeken. Indien deze de kosten niet kan betalen dan zal dit leiden tot langere – en onnodige – voortzetting van de voorlopige hechtenis. Wat ook weer zal leiden tot een toename van verzoeken om schadevergoeding wegens onterecht ondergane detentie. Daarnaast zal dit leiden tot een inefficiënt strafproces. Deze kortzichtige bezuinigingsmaatregel zal dan ook geen kostenbesparing opleveren, integendeel.

Is dan de oplossing dat de advocatuur om ideologische redenen gratis juridische bijstand gaat verstrekken? Los van het feit dat de praktijk van de meeste strafrechtadvocaten grotendeels bestaat uit toevoegingszaken en er volstrekt geen financiële ruimte is om deze kosten te dragen, wordt vergeten dat de advocaat een gelijkwaardige partij is in het strafproces. Elke cliënt, ongeacht het vermogen, heeft recht op adequate en gespecialiseerde rechtshulp. Hiervoor is het nodig dat de advocaat een kostendekkende vergoeding ontvangt. Om die reden wordt vandaag gestaakt door een deel van de Nederlandse strafrechtadvocaten. Vrijheid is immers onbetaalbaar maar goede rechtsbijstand dient dat niet te zijn.

Titia Korff is strafrechtadvocaat bij Pijnenburg Advocaten te Amsterdam.