Even kunstmatig de koers oppompen, en kassa

Vijf Nederlanders worden verdacht van zwendel met aandelen. Boiler rooms zijn een hardnekkig probleem, zegt het OM.

Hij stond op de sucker list, de lijst van mensen die je makkelijk kon belazeren. Dat ergert ’m mateloos, want Cor van Erp uit Heesch „weet goed hoe de hazen lopen” als het om beleggen gaat. En toch is hij erin getuind.

In 2012, vertelt hij aan de telefoon, kocht hij aandelen van het Zwitserse Titan Invest. Het was een investeringsmaatschappij met een goed uitziende prospectus, keurige jaarcijfers en een bestaand Zwitsers Kamer van Koophandel-nummer. Titan stond niet op de zwarte lijst van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De aandelen die het bedrijf aanbood werden echt op de beurs van Frankfurt verhandeld.

Maar Van Erp raakte toch zijn 15.000 euro aan obligaties en 18.000 euro aan aandelen kwijt. Titan Invest bleek een boiler room, een bedrijf dat zich toelegt op het verkopen van waardeloze aandelen. Dat gaat niet om bedragen van 50 euro – andere gedupeerden maakten 250.000 euro of nog meer over.

Hardnekkig probleem

Vrijdag maakte het Openbaar Ministerie bekend dat vijf Nederlanders zijn opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij een internationaal netwerk van boiler rooms. Ze zouden mensen zeker 10 miljoen euro afhandig hebben gemaakt, mogelijk veel meer. Het netwerk strekt zich in ieder geval uit over Nederland, Zwitserland, Bosnië en Servië. Ook Titan Invest is een verdacht bedrijf. Al sinds 2004 zou het netwerk mensen agressief via de telefoon hebben overgehaald te investeren in waardeloze of niet bestaande aandelen.

Boiler rooms zijn „een zeer hardnekkig probleem”, zegt een woordvoerder van financieel toezichthouder AFM op de vraag waarom de groep negen jaar lang z’n gang kon gaan. De AFM krijgt zo’n twee meldingen per week van vermoedelijke boiler rooms, eens in de tijd wordt er een ontmanteld. In juni was dat Quest Capital Partners in Eindhoven. „Boiler rooms zijn heel moeilijk op te rollen. Vaak opereren ze vanuit het buitenland en wisselen de hele tijd van naam. Ze bellen twee weken achter elkaar in Nederland en zijn dan weer vertrokken.” Het OM beaamt dat deze fraude lastig is te bestrijden. „Omdat de fraude internationaal is, is internationale actie nodig.”

Kelderende koers

Cor van Erp krijgt vaak te horen dat het zijn eigen schuld is. Aandelen kopen via de telefoon is ook niet slim, want telefonisch beleggingsproducten verkopen is in Nederland verboden. Maar boiler rooms gaan zeer geraffineerd te werk. Van Erp bijvoorbeeld had al sinds 2003 aandelen in het tropisch hardhoutproject Terra Vitalis in Costa Rica. Tot de verkoopmaatschappij failliet ging en de aandelen minder waard werden. Hij werd gebeld door Titan. „U hebt pech gehad, zei de verkoper, maar wij hebben een mooi aanbod.”

Na tien keer bellen en alle namen en nummers checken kocht Van Erp conservatief obligaties via Titan. Hij kreeg de rente gestort, en na drie maanden weer. Ze hadden zijn vertrouwen. Hij kocht aandelen in een zonne-energiebedrijf. Hij kon bij de beurs van Frankfurt verifiëren dat de koers inderdaad op 2,50 euro stond. Maar de waarde van de aandelen daalde plots naar 1,80 en zijn contactpersoon nam de telefoon niet meer op. Daarna kelderde de koers in één dag naar 55 cent, naar 0 cent. Alles was weg.

De koers bleek kunstmatig opgepompt, zijn aandelen waren nooit wat waard geweest. En hoe ze aan zijn naam kwamen? Wellicht is de klantenlijst van het hardhoutproject verkocht en circuleert zijn naam nu onder criminelen. Uit tv-programma Tros Opgelicht, dat dit jaar aandacht aan aandelenzwendel besteedde, bleek dat Van Erp was gebeld door een gehaaide topverkoper, die voor meerdere bedrijven nepaandelen verkocht. Aan één Belgische man verkocht hij zelfs voor 1,25 miljoen euro aandelen van het Duitse Icon Fashion, volgens het OM een boiler room.

Ondertussen gaat de zwendel gewoon door. Er zijn nu ook bedrijven die zich voordoen als advocatenkantoren, die aanbieden gedupeerden te helpen, zegt de AFM. Tegen betaling, uiteraard. „Het zijn echt geen domme mensen die erin trappen. Maar als je iemand aan de lijn krijgt die je aandelen wil verkopen, hang op en waarschuw ons.”