Even de koers kunstmatig oppompen

Boiler rooms zijn bedrijven die waardeloze aandelen verkopen aan beleggers Ze zijn een hardnekkig probleem op de beursvloer

Verslaggever

Hij stond op de sucker list, de lijst van mensen die je makkelijk kon belazeren. Dat ergert ’m mateloos, want Cor van Erp uit Heesch „weet goed hoe de hazen lopen” als het om beleggen gaat.

En toch is hij erin getuind.

In 2012, vertelt hij aan de telefoon, kocht hij aandelen van het Zwitserse Titan Invest. Het was een investeringsmaatschappij met een goed uitziend prospectus, keurige jaarcijfers en een bestaand Zwitsers Kamer van Koophandel-nummer. Titan stond niet op de zwarte lijst van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). De aandelen die het bedrijf aanbood, werden op de beurs van Frankfurt verhandeld.

Maar Van Erp raakte toch zijn 15.000 euro aan obligaties en 18.000 euro aan aandelen kwijt. Want Titan Invest bleek een boiler room, een bedrijf dat zich toelegt op het verkopen van waardeloze aandelen. Dat gaat niet om bedragen van 50 euro. Andere gedupeerden maakten 250.000 euro of nog meer over.

Vijf Nederlanders opgepakt

Vrijdag maakte het Openbaar Ministerie bekend dat vijf Nederlanders zijn opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij een internationaal netwerk van boiler rooms. Ze zouden zeker 10 miljoen euro afhandig hebben gemaakt, mogelijk veel meer. Het netwerk strekt zich in ieder geval uit over Nederland, Zwitserland, Bosnië en Servië. In het rijtje namen van verdachte bedrijven staat ook Titan Invest. Al sinds 2004 zou het netwerk mensen agressief via de telefoon hebben overgehaald te investeren in waardeloze of niet bestaande aandelen.

Waarom kon de groep negen jaar lang z’n gang gaan? Boiler rooms zijn „een zeer hardnekkig probleem”, antwoordt een woordvoerder van de AFM. Zij krijgen zo’n twee meldingen per week van vermoedelijke boiler rooms en eens in de tijd wordt er weer een ontmanteld, zoals afgelopen juni Quest Capital Partners in Eindhoven.

Het is „heel moeilijk” om boiler rooms op te rollen, zegt de AFM-woordvoerder. „Vaak opereren ze vanuit het buitenland en ze wisselen de hele tijd van naam. Ze bellen twee weken achter elkaar in Nederland en zijn dan weer vertrokken.” Deze vorm van fraude is lastig te bestrijden, zegt ook het OM. „Omdat de fraude internationaal is, is ook een internationale actie nodig. Dat is niet eenvoudig. De handelswijze wijzigt ook voortdurend.”

Van Erp krijgt vaak te horen dat het zijn eigen schuld is. Aandelen kopen via de telefoon is ook niet slim, want telefonisch beleggingsproducten verkopen is verboden in Nederland. Maar boiler rooms gaan zeer geraffineerd te werk.

U heeft pech gehad

Van Erp bijvoorbeeld had al sinds 2003 aandelen in het tropisch hardhoutproject Terra Vitalis in Costa Rica. Tot de verkoopmaatschappij failliet ging en de aandelen minder waard werden. Hij werd gebeld door Titan Invest. „U hebt pech gehad, zei de verkoper, maar wij hebben een mooi aanbod.” Na tien keer bellen en alle namen en nummers checken, kocht Van Erp conservatief obligaties via Titan. Hij kreeg de rente gestort, en na drie maanden weer. Ze hadden zijn vertrouwen.

Toen Titan hem aandelen in een zonne-energiebedrijf aanbood, ging hij overstag. Hij kon bij de beurs van Frankfurt verifiëren dat de koers inderdaad op 2,50 euro stond. Maar de waarde van de aandelen daalde plots naar 1,80 en zijn contactpersoon nam de telefoon niet meer op. Daarna kelderde de koers in één dag naar 55 cent, naar 0 cent. Alles was weg.

Wat bleek: de koers was kunstmatig opgepompt, zijn aandelen waren nooit wat waard geweest. En hoe ze aan zijn naam kwamen? Wellicht is de klantenlijst van het hardhoutproject verkocht en circuleert zijn naam nu onder criminelen. Uit het tv-programma Tros Opgelicht, dat dit jaar aandacht aan aandelenzwendel besteedde, bleek dat Van Erp was opgebeld door een gehaaide topverkoper, die voor meerdere bedrijven nepaandelen verkocht. Aan één Belgische man had hij zelfs voor 1,25 miljoen euro aandelen van het Duitse Icon Fashion verkocht, dat nu ook door het OM als boiler room is bestempeld.

Intussen gaat de zwendel door. Er zijn nu ook bedrijven die zich voordoen als advocatenkantoren, die aanbieden gedupeerden te helpen, zegt de AFM. Tegen betaling, uiteraard. „Het zijn echt geen domme mensen die erin trappen. Maar als je iemand aan de lijn krijgt die je aandelen wil verkopen, hang op en waarschuw ons.”