Eminem is te vaak de ‘kijk-mij-eens-rapper’

De inmiddels 41-jarige Eminem is nog steeds een kroonjuweel van de muziekindustrie. Hij staat op dit moment met maar liefst vier eigen nummers in de Top 20 van de Amerikaanse Hot 100-singlelijst. Hij is volgens Billboard de eerste act die daarin slaagde sinds The Beatles in 1964.

Het almaar aanhoudende, haast onwerkelijke verkoopsucces van Eminem, loopt bepaald niet synchroon met zijn groei als artiest. De rapper worstelt al een decennium met zijn muzikale identiteit. Zijn genialiteit was jarenlang nauwelijks hoorbaar achter al het geschreeuw en de rare accentjes. Het is daarom prettig te horen hoeveel plezier Eminem hier heeft met het etaleren van zijn onnavolgbare rijmtechniek op de vierkante millimeter. Het is vorm boven inhoud en raptechniek boven muziek, gefocust op meesterlijke acrobatiek: het aaneenrijgen van woorden en ingewikkelde rijmconstructies.

Dit album is een nostalgische trip voor Eminem die in tekst en muziek verwijst naar zijn oude werk. Dat werkt erg goed in de soepel gerapte openingstrack Bad Guy, dat inhoudelijk een slim vervolg is op zijn oude wereldhit Stan. Maar het lijkt ook vaak te moeten verbloemen dat Eminem geen idee heeft waar hij zich artistiek bevindt, evenals de vele, inmiddels overbekende stijltrucs, zoals de wijze waarop zijn raps verzanden in emotioneel geschreeuw, treurige zangrefreintjes die melancholisch bedoelde liedjes soms ondraaglijk maken, of een scheutje instant-stadionpop door diva Rihanna.

Eminem is op dit album te vaak een kijk-mij-eens-rapper. Hoe fijn het ook is hem te horen excelleren met rijmschema’s, rap is meer dan techniek, het is verhaal, emotie, klank, kleur, originaliteit, een frisse draai, een andere invalshoek. Daarin excelleerde Eminem eind jaren negentig, terwijl hij nu te vaak verzandt in het herkauwen van ruimschoots vergeelde onderwerpen. De rapper praat nog maar eens tegen zijn ex, zijn moeder (ditmaal met enige spijt) en zijn stad en maakt een krampachtige indruk. Eminem bewijst dat hij nog steeds een grootse rapper is. Maar ook dat een echt groots album er niet meer in lijkt te zitten.

Saul van Stapele