Dit is wat zes meter water doet

Alleen in Tacloban vielen waarschijnlijk al 10.000 slachtoffers Hongerige overlevenden slaan aan het plunderen Een nieuwe storm is op komst

Een vrouw loopt door het puin in de Filippijnse stad Tacloban. Foto AP

Correspondent Zuidoost-Azië

De schaal van verwoesting die tyfoon* Haiyan* achterliet op het Filippijnse eiland Leyte wordt door reddingswerkers vergeleken met de vernieling na de tsunami voor de kust van Atjeh in 2004. Gevreesd wordt dat in de kuststad Tacloban (220.000 inwoners) tienduizend doden zijn gevallen als gevolg van een zes meter hoge muur van zeewater die landinwaarts stroomde. Op het oostelijke eiland Samar worden nog eens tweeduizend mensen vermist.

Twee dagen nadat Haiyan over de centrale eilanden van de Filippijnen trok, komt de hulpverlening op gang. C-130 Hercules-vliegtuigen van het Filippijnse leger brengen noodhulp vanuit Manila en Cebu naar Tacloban. Op de terugweg nemen ze gewonden mee. Duizenden vrijwilligers werken non-stop om hulppakketten met rijst, noodles, handdoeken en zeep in te pakken.

De hulp blijft niet beperkt tot officiële instellingen. Op Twitter bieden inwoners van Cebu Stad, dat goed wegkwam, steun aan aan inwoners van het zwaarder geraakte noorden van het eiland. „Mijn zwager heeft nog een 25KVA generator en hij wil mensen helpen in Noord-Cebu. Wie kan coördineren?”, vraagt ‘Anjanette’ via Twitter aan een Filippijnse journalist die veel volgers heeft. Ook internationaal komt hulp op gang. De Europese Unie heeft drie miljoen euro aan noodsteun toegezegd. De Amerikaanse krijgsmacht stuurt tachtig mariniers van het US Pacific Command vanuit Okinawa in Japan naar Manila om noodsteun te coördineren.

De Nederlandse minister van Ontwikkelingssamenwerking Ploumen (PvdA) heeft gezegd twee miljoen euro uit te trekken. Een ploeg reddingswerkers van het Nederlandse Rode Kruis is onderweg naar het rampgebied. Ook de Nederlandse hulporganisatie CARE is in Cebu en probeert het zwaar getroffen gebied te bereiken. Hulpverlening is lastig, want wegen zijn weggeslagen of geblokkeerd door puin. Er is vooralsnog geen elektriciteit en ook geen telefoonverkeer mogelijk. Voedselvoorraden beginnen op te raken en ook is er slechts voor twee of drie dagen brandstof en benzine aanwezig.

Een Filippijnse televisiezender meldde gisteravond dat een konvooi van het Rode Kruis is overvallen. Volgens ooggetuigen op Leyte plunderen wanhopige en hongerige overlevenden de huizen van slachtoffers. De Filippijnse president Aquino, die gisteren naar Tacloban was gevlogen, zei bezorgd te zijn over handhaving van de openbare orde in het gebied. „Slechts 20 politieagenten kwamen voor werk opdagen”, zei Aquino tegen aanwezige journalisten. „Daarom heb ik besloten politie-eenheden van buitenaf en het leger naar Tacloban te sturen.” Ontwikkelingshulporganisatie Oxfam meldde dat bij een tour door het noorden van Cebu reddingswerkers kinderen tegenkwamen die met borden en spandoeken bedelden en smeekten om eten en drinken.

In de Filippijnen is kritiek op het trage tempo waarmee lokale autoriteiten actie ondernemen. Tijdens een briefing over de voortgang van het verstrekken van noodhulp zou president Aquino boos zijn weggelopen uit frustratie. Maar, zo zeggen hulporganisaties, de tyfoon was zo krachtig dat het nu heel moeilijk is om snel noodvoorzieningen op te zetten. Volgens Filippijnse autoriteiten is in het noorden van Cebu en op Leyte 95 tot 98 procent van de huizen en gebouwen beschadigd of verwoest.

Als er inderdaad meer dan tienduizend doden zijn gevallen, is het de grootste natuurramp uit de geschiedenis van een land dat met grote regelmaat geteisterd wordt door aardbevingen, tyfonen en vulkaanuitbarstingen. Een aardbeving en tsunami die in 1976 het zuidelijke eiland Mindanao troffen en waarbij 8.000 doden vielen, is tot nu toe de zwaarste natuurramp uit de Filippijnse geschiedenis. Vorige maand werd Central Visayas, de eilanden in het centrum van de Filippijnen, getroffen door een aardbeving met een kracht van 7,1 op de schaal van Richter. Toen vielen in hetzelfde gebied dat nu voor delen verwoest is door Haiyan honderd doden.

Veel tijd om bij te komen krijgen de bewoners van de eilanden niet. De Filippijnse meteorologische dienst maakt zich zorgen over een nieuwe tropische depressie die zich richting de Filippijnen beweegt. Verwacht wordt dat de nieuwe storm niet heel krachtig is, maar wel voor veel regenoverlast kan zorgen in het zwaar getroffen gebied.