Zelf plassen met laesie

Wie een dwarslaesie oploopt verliest ook de controle over de blaas. Britse onderzoekers maakten een aan het zenuwstelsel gekoppeld apparaat dat dwarslaesiepatiënten die controle terug moet geven. Het registreert hoe vol de blaas is en geeft een seintje wanneer het tijd is om te plassen. De patiënt kan dan via het apparaat een ‘loos’-opdracht geven. Het systeem is beproefd bij ratten en wordt nu aangepast voor mensen (Science Translational Medicine, 6 november).

Bij een dwarslaesie gaat de blaascontrole vrijwel altijd verloren. Normaal geeft een sensorische zenuw via het ruggenmerg de hersenen aan of de blaas vol is. De hersenen geven de sluitspieren de opdracht om aan te spannen of, boven een wc, te ontspannen en de blaas samen te trekken. De commando’s vasthouden of loslaten worden door aparte motorische zenuwen naar de blaas gestuurd.

Het ontwikkelde apparaat tapt de signalen van de sensorische zenuwen af. Als blijkt dat de blaas vol is, krijgt de drager een seintje. Door een motorische zenuw aan te sturen kan hij de blaas legen, of nog even wachten.

Het klinkt simpel, maar een groot probleem was om betrouwbare informatie uit de sensorische zenuw te halen. De vulling van de blaas wordt namelijk gemeten door veel zintuigjes die de rek van de blaaswand meten. De sensorische zenuw bundelt de signalen van de zenuwcellen die van die zintuigjes komen. Meten over de hele zenuw gaf echter geen goede informatie. De onderzoekers ontwikkelden daarom speciale meetelektroden om de signalen van de afzonderlijke zenuwcellen te meten.

Het systeem is getest bij ratten. Voor toepassing bij mensen moeten nog passende elektroden worden ontwikkeld en een versie van de meetapparatuur die zo klein en biocompatibel is dat hij in het lichaam geïmplanteerd kan worden. Huup Dassen