Wereldwijd welkom

Lieve Blancquaert fotografeerde geboortes in veertien landen.

Op de grootse kraamafdeling van West-Afrika, in Nairobi, worden meer dan honderd kinderen per dag geboren. Vrouwen bevallen boven elkaar, naast elkaar. Een babyfabriek. „Dat is hallucinant”, zegt de Belgische fotograaf Lieve Blancquaert. Nadat de jonge Lilian er was bevallen, ging Blancquaert met haar mee naar huis. Een appartement in een betonnen flat zonder ramen, water, of toilet. „Ik stond in de drek en de urine van honderden mensen en moest mijn sjaal voor mijn gezicht doen om niet te braken.” In haar woning doet Lilian de televisie aan om licht te maken. Dan gaat ze zitten met haar kersverse baby en zegt: „Home sweet home.”

Voor haar project Birth Day legde Blancquaert in veertien landen geboortes vast. Niet alleen de armoedige bevallingen in Nairobi, ook de luxe geboortes in Koeweit. „In de baarmoeder leeft iedereen hetzelfde, maar daarbuiten zijn de verschillen levensgroot. Dat wil ik laten zien.” De kraamkamer is volgens haar „de eerlijkste spiegel van de maatschappij”. „Daar kun je geen theater spelen.”

Het was haar niet te doen om de fysieke krachttoer van de bevalling. „Ik vind het belangrijker om te vertellen wat het betekent om in een bepaalde cultuur geboren te worden. Wat zijn de gevolgen voor iemands persoonlijkheid en de rest van zijn toekomst?”

Blancquaert moest soms vechten tegen haar eigen vooroordelen. De Chinese éénkindpolitiek vond ze voor haar reis bijvoorbeeld gruwelijk. Maar de eerste zwangere vrouw die ze er sprak, nam die vooroordelen weg. Ze zei: „Natuurlijk. Als iedereen er meer zou krijgen, is dat een catastrofe voor onze stad.”

Blancquaert wilde zich niet tot één medium beperken. Daarom is er behalve een boek van bijna 400 pagina’s met foto’s en achtergrondverhalen, ook een expositie in Brussel en een documentairereeks van 9 delen.

Haar allerlaatste verhaal maakte ze in Brussel. „Zo dicht bij huis ontmoette ik vrouwen die hun kind moesten afgeven omdat ze geen dak boven hun hoofd hebben. Er zijn moeders die met een baby in hun armen in stations slapen. Misschien zijn wij in het Westen toch niet zo goed bezig als we denken.”

Kim Bos

Boek Lieve Blancquaert, Birth Day, Hoe de wereld zijn kinderen verwelkomt, Lannoo, 368 pagina’s, 34,99 euro Tentoonstelling t/m 5 januari 2014, ING Cultuurcentrum, Brussel, zie ing.be (Arts & Sponsoring) Documentairereeks vanaf maandag 11 nov. wekelijks om 20.40 uur op VRT.