Talibaan in Pakistan kiezen voor meedogenloze leider

Vrede in Pakistan is ver weg met de komst van een radicale Talibaan-leider. Fazlullah wil geen vredesbesprekingen.

Mullah Fazlullah, de Talibaan-commandant die vorig jaar opdracht gaf tot de moordaanslag op de toen 15-jarige Malala Yousafzai, is vrijdag door de Pakistaanse Talibaan gekozen tot leider.

Meteen na zijn verkiezing maakte hij duidelijk elke vorm van vredesbesprekingen met de Pakistaanse regering uit te sluiten en de dood van zijn voorganger Hakimullah Mehsud, die vorige week door een Amerikaanse drone werd geraakt, te zullen wreken.

Fazlullah is een van de meest meedogenloze commandanten van de Tehrek-e-Taliban Pakistan (TTP), de beweging van zo’n dertig anti-Amerikaanse strijdgroepen die met hun Afghaanse broeders tegen de buitenlandse troepen in Afghanistan vechten. Ook zijn ze in een bloedige strijd verwikkeld met de Pakistaanse staat. De Pakistaanse Talibaan controleren gebieden in het noordwesten van het land en zitten achter zelfmoordaanslagen en aanvallen waarbij tienduizenden slachtoffers zijn gevallen.

De in mei aangetreden regering van premier Nawaz Sharif heeft de kiezers beloofd een einde te maken aan het bloedvergieten door vredesbesprekingen met de Talibaan. Vlak voor zijn dood liet Hakimullah Mehsud weten open te staan voor gesprekken. Een delegatie van mullahs zou klaar hebben gestaan om de onderhandelingen voor te bereiden.

Pakistan verdenkt de Amerikanen ervan met opzet de aanval zo getimed te hebben dat de gesprekken werden getorpedeerd. „Dit is niet slechts de dood van één persoon, maar van alle inspanningen voor vrede”, aldus minister van Binnenlandse Zaken Chaudry Nisar Ali Khan.

De Amerikanen zouden willen voorkomen dat Pakistan opnieuw een omstreden staakt-het-vuren sluit, zoals in 2004, 2005 en 2008. Toen werden overeenkomsten gesloten met Pakistaanse Talibaan-commandanten waarbij de regering aanzienlijke schadevergoedingen betaalde. Steeds schonden de Talibaan de afspraken en werden de aanvallen in zowel Afghanistan als Pakistan opgevoerd.

Mullah Fazlullah, die waarschijnlijk halverwege de dertig is, werd na zes dagen vergaderen door de TTP-leiders tot nieuwe emir benoemd. Tot 2009 beheersten zijn strijders de Swat Vallei, zo’n honderd kilometer van de hoofdstad Islamabad. In felle radioredes – die hem de bijnaam Mullah Radio opleverden – riep hij op tot het verwerpen van de democratie en het invoeren van de islamitische wetgeving, de sharia.

Vorig jaar gaf hij opdracht tot het doden van Malala, een schoolmeisje uit de Swat Vallei dat zich in de media verzette tegen de campagne van de Talibaan om alle meisjesscholen te sluiten. Ze overleefde een schot in het hoofd en woont nu in Birmingham van waaruit ze, ondanks nieuwe doodsbedreigingen, nog steeds actie voert tegen de Talibaan. Ze was vorige maand genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede.

Eerder leek het erop dat een meer gematigde commandant tot TTP-leider zou worden benoemd. Betwijfeld wordt of Fazlullah voldoende gezag heeft om de losse coalitie van Talibaan-groepen stevig te leiden.