Niét juichen na een overwinning

REdacteur psychologie

Mensen die lachen en die blijdschap en geluk uitstralen, worden over het algemeen aardig gevonden. Maar Australische psychologen hebben daar nu een uitzondering op gevonden: mensen die net iets hebben gewonnen. Van hen wordt het veel minder geaccepteerd als ze hun positieve emoties uiten, terwijl ze die op dat moment juist in overvloed hebben (Emotion, 4 november). Zij moeten bescheiden zijn, nederigheid uitstralen. En zeker niet „I’m the king of the world” roepen, zoals James Cameron in 1997 deed toen hij een Oscar won voor zijn film Titanic. Niet voor niets staat Cameron op diverse lijstjes met ‘slechtste Oscar-acceptatietoespraken ooit’, schrijven de Australiërs.

De psychologen onderbouwen hun idee met experimenten waarin ze hun proefpersonen video’s lieten zien van winnaars (van Oscars, tenniswedstrijden, spelprogramma’s) die hun emoties overdadig uitten of die juist onbewogen bleven. Duidelijk blije winnaars werden arroganter gevonden, en minder aardig, dan winnaars die hun gezicht in de plooi hielden. Over hen dachten de proefpersonen dat ze hun best deden om hun emoties te onderdrukken om de gevoelens van de verliezers te sparen. En dat stelden de proefpersonen op prijs. Ze gaven aan dat ze liever bevriend zouden zijn met de winnaars die hun blijdschap voor zich hielden dan met de winnaars die hun blijdschap duidelijk lieten zien.

We wisten al dat winnaars van nature vaak geneigd zijn spontaan hun positieve emoties enigszins te onderdrukken in het bijzijn van verliezers. Dit onderzoek bevestigt dat dat verstandig is.

Volgens de onderzoekers is het voor het eerst dat er een situatie geïdentificeerd is waarin het goed is om positieve gevoelens te onderdrukken. Over het algemeen is het voor mensen zelf en voor hun omgeving goed als ze hun gevoelens van blijdschap uiten. En psychologen menen dat het onderdrukken van emoties – positieve én negatieve – meestal slecht is.

Daar zijn trouwens wel culturele verschillen in. Zo zijn bijvoorbeeld Chinezen er meer aan gewend om hun emoties te onderdrukken, en ondervinden zij daar doorgaans minder schade van dan westerlingen. Die kunnen op dit punt dus nog wat van de Aziaten opsteken. ‘Don’t grin when you win’, noemden de Australiërs hun artikel.