Liefdes compromissen

Psychologie

Ellen de Bruin De angst om single te blijven leidt tot compromissen, blijkt uit onderzoek. Dan maar een minder geschikte partner.

Een vrouw stuit op een datingsite op een foto van een aantrekkelijke man. Met de tekst: „Ik houd van mijn werk, dus ik heb iemand nodig die dat respecteert en bereid is om tweede viool te spelen als dat nodig is. Ik houd gesprekken graag een beetje licht en niet te serieus, zolang het niet over werk gaat.” Niet echt de prins op het witte paard. Toch zijn er dan vrouwen op zoek naar een relatie die denken: ach, waarom ook niet? Wil ik best eens mee op een date.

Het is een stereotiep beeld: mensen die zó bang zijn om alleen achter te blijven, dat ze maar genoegen nemen met ‘een minder geschikte partner’. Wie sluit nou dat soort compromissen – in de liefde nog wel? Wat zijn dat voor gekken? Maar in pas gepubliceerd onderzoek van Canadese psychologen zie je het gewoon gebeuren. Bij heel gewone mensen.

De Canadezen ontwikkelden voor hun onderzoek speciaal de Fear of Being Single Scale, om te meten in hoeverre mensen last hebben van de angst alleen te blijven. Ze wilden een vragenlijst die ze zowel voor mannen als vrouwen konden gebruiken. Daarom vielen items als ‘ik heb soms het gevoel dat iedereen een relatie heeft behalve ik’ en ‘als ik nooit trouw, krijg ik een eenzaam leven’ af, omdat vooral mannen daarop aansloegen. ‘Ik ben bang dat ik alleen ben als ik oud ben’ en ‘ik maak me zorgen over wat anderen van me denken als ik te lang single ben’ waren weer vooral vrouwelijk.

De uiteindelijke vragenlijst bevatte items als ‘naarmate ik ouder word, zal het steeds moeilijker te zijn om iemand te vinden’ en ‘ik moet een partner vinden voor ik te oud ben om kinderen te krijgen en op te voeden’. Daarin konden beide seksen zich vinden, voor zover ze dit soort angsten hadden dan.

En dat hadden ongeveer twee op de vijf mensen (gemiddeld 30 jaar oud) in het onderzoek. Hetzij nu, hetzij over de toekomst, voor als ze weer alleen zouden raken. Mensen die hoog scoorden op de Fear of Being Single Scale en een relatie hadden waar ze niet erg tevreden over waren, namen meestal niet het initiatief om het uit te maken. En angstige mensen zonder relatie versoepelden hun eisenpakket voor potentiële partners. Ze kozen bijvoorbeeld meer mensen als ‘geschikt’ uit bij een speeddate en waren ook best een beetje geïnteresseerd in onaantrekkelijke of onsympathieke profielen op een datingsite.

Ze zagen zichzelf trouwens helemaal niet als een type dat met minder genoegen neemt. Ze zeiden juist hoge eisen te stellen. Zo moest hun potentiële partner vooral van kinderen houden – het idee die niet te krijgen is een belangrijk deel van de angst alleen te blijven. Ja, ook voor mannen.

En de angstige mensen waren ook niet onaantrekkelijk. Ze werden op een speeddate gemiddeld door evenveel mensen gekozen als de niet-angstige types. Het was in feite niet nodig, die angst om alleen te blijven.

Maar ja. Het is wel een nare angst, je zult hem maar hebben. In onderzoek naar de effecten van sociale uitsluiting (‘niemand moet jou’) wordt proefpersonen wel verteld dat ze waarschijnlijk later in het leven alleen zullen blijven. Die proefpersonen worden gek. Ze gaan ongezond eten, maken IQ-tests slechter en worden agressief en onvriendelijk. Het is heel menselijk om niet alleen te willen zijn.

Dus misschien zijn het wel geen gekken, die met minder genoegen nemen in de liefde en dat zelf niet in de gaten hebben. Misschien zijn u en ik het wel. Hoewel – ik niet, dat weet ik heel zeker. Maar u? Dat zou best eens kunnen.