‘Koning en Poetin bespraken kwestie Arctic Sunrise tijdens ontmoeting’

Minister Timmermans vorige maand na afloop van een Kameroverleg over de mishandeling van een Nederlandse diplomaat in Moskou. Foto ANP / Martijn Beekman

Koning Willem-Alexander heeft gisteravond toch met de Russische president Vladimir Poetin gesproken over de bemanningsleden van het Greenpeaceschip Arctic Sunrise die sinds september gevangenzitten in Rusland. Dat liet minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) vanmiddag doorschemeren in Moskou. Eerder had premier Mark Rutte (VVD) laten weten dat de koning niet over politiek gevoelige onderwerpen zou praten.

Over de inhoud van het gesprek kon Timmermans niets zeggen, meldt persbureau Novum. De minister is in Moskou wegens het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Rusland wegens de afsluiting van het Nederland-Ruslandjaar. De koning was vanmiddag aanwezig bij een bijeenkomst van kopstukken van Nederlandse en Russische ondernemingen in Moskou en benadrukte na afloop de sterke economische banden tussen Nederland en Rusland.

Dat de koning de kwestie-Greenpeace met Poetin heeft besproken komt niet onverwachts, want het koningshuis heeft een zekere traditie van bemoeienis met het lot van Nederlanders in den vreemde. In 2004 bijvoorbeeld, tijdens een bezoek van koningin Beatrix en – toen nog – kroonprins Willem-Alexander aan Thailand, werden twee Nederlandse drugsmokkelaars vervroegd vrijgelaten. De ruimte van de koning is echter wel beperkt, zei Henk Kern, de Leidse kenner van de Russische geschiedenis donderdag in NRC Handelsblad:

“Koning Willem Alexander zal zich het lot van de Nederlandse gevangenen zeker aantrekken en dat wellicht bij Poetin aan de orde stellen, maar daarover zullen we echter niets in de krant lezen. Daarvoor ligt de confrontatie die Nederland tegenover Rusland gekozen heeft via het gisteren begonnen Zeerechttribunaal in Hamburg veel te gevoelig. De ruimte voor de koning is daardoor beperkt. Niet voor niks zijn de Russen niet komen opdagen bij het tribunaal.”

Minister verwacht dat Greenpeace-zaak nog lang duurt

Timmermans kon nog niet zeggen of de bemanning van de Arctic Sunrise snel vrijkomt of niet. “Dat is een juridisch traject van Rusland. De rechter moet zijn werk doen”, aldus de bewindsman. Hij verwacht echter niet dat zaak snel wordt opgelost en wilde geen termijnen noemen.

Timmermans zei een goed en constructief gesprek te hebben gehad met de Russische vicepremier Arkadi Dvorkovitsj. Ze hebben kort over de mensenrechtensituatie in Rusland gepraat, de situatie van homoseksuelen in Rusland inbegrepen. Die wordt volgens Timmermans bedreigd door een afgelopen zomer ingevoerde wet die het maken van propaganda over onder meer homoseksualiteit verbiedt.

‘Incidenten achter ons laten en constructief verdergaan’

Het koninklijk bezoek aan Rusland heeft volgens Timmermans beide landen in ieder geval de kans gegeven te zeggen dat de periode van vervelende incidenten nu moet worden afgesloten. “We willen het achter ons laten en constructief verdergaan. Ook president Poetin heeft die wens vrijdag uitgesproken.”

Timmermans zei over de mishandeling van de Nederlandse diplomaat Onno Elderenbosch dat hij de indruk heeft dat de Russische politie die zaak grondig aan het onderzoeken is. Hij verklaarde ook dat koning Willem-Alexander contact heeft gehad met Elderenbosch.

Bekijk onze fotoserie van het bezoek van het koninklijk echtpaar aan Rusland:

Lees ook: Koning vertrekt vandaag naar Rusland voor omstreden ontmoeting met Poetin. Wordt hij pion in conflict?