Gebrekkig ruimtebegrip tast ook tijdsbegrip aan

Hersenpatiënten die veel aan hun linkerzijde negeren, verwaarlozen de linkerkant van hun mentale tijdbalk ook.

Mensen wier rechter-pariëtale hersenkwab beschadigd is, bijvoorbeeld na een hersenbloeding, zijn zich soms verminderd bewust van alles aan hun linkerzijde. Ze eten de linkerhelft van hun bord niet leeg, negeren wat links op een pagina staat, schatten het midden van een lijnstuk te veel naar rechts. En, blijkt nu, ze hebben moeite om abstracte gebeurtenissen in het verleden te onthouden – voor mensen die van links naar rechts lezen, liggen die links op hun mentale tijdslijn (Psychological Science, 1 november).

Proefpersonen waren 7 hersenbloedingpatiënten met left spatial neglect, 7 hersenbloedingpatiënten zónder neglect en 7 gezonde mensen. Zwitserse neurologen en Amerikaanse psychologen vertelden hun over vijf soorten eten die ene David 10 jaar geleden lekker vond en vijf soorten die hij over 10 jaar lekker zou gaan vinden. Daarna moesten de proefpersonen alle soorten voedsel uit hun geheugen opnoemen. Neglect-patiënten onthielden minder items die met het verleden geassocieerd waren dan de andere proefpersonen. Ze associeerden die ook minder vaak met het verleden (26 procent tegenover 80 en 79 procent) en plaatsten ze vaker (37 procent tegenover 5 en 3 procent) ten onechte bij de toekomst.

Om goed over tijd na te kunnen denken, is het idee, moet je goed over ruimte kunnen nadenken. In veel talen worden concrete, ruimtelijke begrippen gebruikt om over abstractere tijdvolgordes te spreken (ervóór, ‘achterlopen’). We representeren tijd in feite in ons brein als een soort abstracte ruimte. En dat is lastig voor mensen bij wie het ruimtebegrip is aangetast.