Europese Joden zeggen meer last te hebben van antisemitisme

Uit een EU-onderzoek blijkt dat vooral Hongaarse, Franse en Belgische Joden zich steeds onveiliger voelen.

Twee op de drie Europese Joden (66 procent) vinden antisemitisme „een belangrijk probleem” in hun land en 76 procent van hen zegt méér antisemitisme te ervaren dan vijf jaar geleden. Bijna 30 procent overweegt emigratie.

Dit blijkt uit een peiling door het EU-Agentschap voor Mensenrechten in Wenen, onder bijna 6.000 Joden in acht EU-landen – België, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Italië, Letland, Zweden en Groot-Brittannië. In deze landen woont 90 procent van alle Europese Joden.

Vooral Hongaren, Fransen en Belgen onder hen voelen zich steeds onveiliger. Velen kennen mensen die beledigd zijn omdat ze Joods zijn, of die fysiek zijn aangevallen. Opmerkingen die ze horen variëren van ‘Jullie hebben de crisis veroorzaakt’ tot Holocaust-ontkenningen. Sommigen durven hun kinderen niet meer naar Joodse scholen te sturen. Velen zeggen dat het Israëlisch-Palestijnse conflict een rol speelt.

„De resultaten hebben me verrast”, zegt de Deense directeur van het agentschap, Morten Kjaerum. „Dit probleem is lang onzichtbaar gebleven. Als er antisemitische incidenten zijn, geven mensen die meestal niet aan bij de politie of andere autoriteiten. Ze zeggen dat er toch niets mee gebeurt. Ik hoop dat dit onderzoek iedereen de ogen opent, en dat incidenten voortaan worden gerapporteerd en eventueel worden vervolgd.”

Kjaerum zal komende week Europese ministers inlichten en hun onder meer adviseren politieagenten, rechters en andere ambtenaren beter te trainen.

Het onderzoek draait om de perceptie van individuele leden van de Joodse gemeenschap in Europa, en stelt nadrukkelijk geen feiten vast. Daarbij is het moeilijk deze resultaten te vergelijken met eerdere resultaten: dit onderzoek is nooit eerder door een onafhankelijke instelling gedaan.

„Tot dusver waren wij het altijd zelf, die berichtten over antisemitisme”, zegt de vertegenwoordiger van de Joodse gemeenschap in Oostenrijk, Ariel Muzicant, die met een lijfwacht naar de presentatie kwam. „Ik ben blij dat een ander het nu eens heeft gedaan. Dat maakt veel uit. Gisteren zei de Hongaarse ambassadeur nog tegen me dat er helemaal geen probleem is. Nu ligt er een rapport waarin staat dat in geen Europees land zoveel Joden weg willen als in Hongarije: 48 procent. Wij geven een kwart van ons geld uit aan beveiliging van synagoges, scholen en dergelijke. Hier ligt een enorm probleem. Daar moet eindelijk iets aan worden gedaan.”

Volgens de voorzitter van het Europees-Joodse congres, de Fransman Serge Cwajgenbaum, is het „naïef te geloven dat het antisemitisme in Auschwitz stierf”. Dit gaat niet over de Joden alleen, zegt hij. „Wij zijn altijd de barometer voor mensenrechten en democratie. Dit is geen Joodse kwestie. Het is een democratische kwestie.”