Er is

overal water

in Jakarta

De correspondent // Melle Garschagen in Indonesië

Een knal luidt het regenseizoen in. De grote tak van de mangoboom voor mijn werkkamer buigt niet genoeg met de windstoot mee en ploft op de grond. Het regent zo hard dat het lijkt of mijn huis in een wasstraat is beland. Het water komt overal vandaan, van boven, onder en opzij. Na een half uur is er geen droge handdoek of dweil meer in het huis. In Jakarta zijn geen weeralarmen of liveblogs over het weer. Het weer is het weer en weinig meer.

Toen de regen ophield, ging de Indonesische hoofdstad weer over tot de orde (of gebruikelijke chaos) van de dag. Toch is het komende regenseizoen in Jakarta een politiek thema van belang. Vorig jaar kondigden de kersverse gouverneur Joko ‘Jokowi’ Widodo en zijn tweede man Basuki ‘Ahok’ Purnama aan dat het afgelopen moest zijn met de jaarlijkse wateroverlast. Samen met het bestrijden van de fileproblematiek was het tegengaan van overstromingen een cruciaal onderdeel van hun verkiezingsprogramma. Grote delen van de Indonesische bevolking zien in Jokowi, ooit meubelverkoper en later burgemeester van de Javaanse provinciestad Solo, en Ahok, een christen van Chinese komaf, toekomstige leiders van Indonesië. De twee worden geroemd omdat ze eerlijk zijn, geloof gescheiden houden van politiek, opkomen voor kleine ondernemers en zich niet laten beïnvloeden door de zakelijke elite. Jokowi en Ahok zijn ook populair bij armen, die het meeste last hebben van ambtenaren die smeergeld verlangen voor het zetten van stempels en verstrekken van documenten en die het minst profiteren van de economische voorspoed.

Uit peilingen blijkt dat Jokowi kans zou maken als presidentskandidaat bij de verkiezingen volgend jaar. Maar hij heeft zich nog niet kandidaat gesteld. En het is onduidelijk of zijn partij hem kans geeft. Jokowi zelf doet intussen zijn best daadkracht te tonen. Er gaat geen dag voorbij of er worden maatregelen getroffen om Jakarta leefbaarder (bouw metro en monorail), efficiënter (aantal middenkaderambtenaren met 20 procent te reduceren) en humaner (verbod op showaapjes langs de kant van de weg) te maken.

Begin dit jaar maakte Jakarta de ernstigste overstromingen in tien jaar tijd mee. Het regende inderdaad hard en lang. En door bebouwing en inklinking van de grond zakt Jakarta per jaar tien centimeter. Maar het stadsbestuur faalde ook. Rivieren en afvoerkanalen waren verstopt door afval en pompen bleken nauwelijks onderhouden. Ahok en Jokowi zeggen pompen te hebben gerepareerd, paalwoningen langs rivieren en bij een belangrijk waterreservoir te hebben geruimd. „Ik verwacht dit jaar geen overstromingen in Jakarta”, zei Ahok onlangs op een bijeenkomst.

Als het stevig regent en de wateroverlast beperkt blijft, is dat een teken dat hun leiderschapsstijl werkt. De kans dat Jokowi dan straks niet meer de hoogste bestuurder is van een stad van tien miljoen inwoners, maar van een land van 242 miljoen neemt toe. Maar als de straten weer dagenlang blank staan, zullen andere presidentskandidaten, zoals generaal buiten dienst Prabowo Subianto en zakenman Aburizal Bakrie, het als wapenfeit tegen Jokowi gebruiken. Falende ambtenaren op hun donder geven, zoals Jokowi met regelmaat doet, is makkelijk, een miljoenenstad besturen is moeilijker, zal het dan klinken. Het wordt een politiek spannende moesson.